کلم الطیب صفحه 126

صفحه 126

حاصل نگردد.

شرایط تکلیف: فاضل مقداد(رحمه اللّه)برای تکلیف شرایطی ذکر نموده که یک قسمت آن متعلق بنفس تکلیف و قسمتی راجع بمکلّف(بکسر لام) و قسمتی هم راجع بمکلف(بفتح لام)است.

اما شرایط تکلیف را چهار چیز دانسته.

اول-آنکه دارای مفسده نباشد،دوم-اینکه قبل از صدور فعل باشد سوم-وقوعش ممکن باشد.

چهارم-صفتی زائد بر حسن داشته باشد (1).

و شرایط مکلف(بکسر لام)را هم چهار امر شمرده:

اول-اینکه عالم بصفات فعل از حسن،قبح،مصلحت و مفسده باشد دوم-بمقدار استحقاق مکلفین از ثواب و عقاب دانا باشد.

سوم-بر ایصال و رسانیدن حق هر مستحقی از ثواب یا عقاب قادر باشد.

چهارم-اینکه فاعل قبیح نباشد.

و شرایط مکلف(بفتح لام)را سه چیز ذکر نموده:

اول-قدرت بر فعل یا ترک آن داشته باشد.

دوم-علم بتکلیف یا امکان تحصیل آن را دار باشد.

سوم-اسباب و آلات فعل برای وی میسر باشد.

ولی این شرایط روی مذاق متکلمین است و مطلب زیادتری از آنچه قبلا ذکر شد(در مباحث عدل)ندارد.

و محققین شرایط عامه تکلیف را چهار چیز شمرده اند:بلوغ،عقل، قدرت و علم،و باید دانست که این شرایط بیک نحو نیست بلکه با هم تفاوت


1- 1) این شرط بنا بر مذاق فاضل مقداد(رحمه اللّه علیه)است تا مباح را خارج کند زیرا فعل مباح را حسن میداند و تحقیق در آن مبحث اول از عدل گذشت.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه