کلم الطیب صفحه 130

نیز بر هر یک مترتب است،پس وجود آب و آتش و باران و سرما و گرما ذاتا نعمت بوده و برای اینکه گاهی شخصی بآتش میسوزد و یا در آب غرق میشود و یا باران عمارت فرسودۀ را خراب میکند و یا در اثر سرما و گرما کسی هلاک میشود هیچ عاقلی وجود آب و آتش و باران و سرما و گرما و امثال اینها را بلاء تصور نمیکند.

و از همین قبیل است مصائبی که از فوت اقوام و خویشان و بستگان بر انسان وارد میشود زیرا خداوند این دنیا را دار قرار،قرار نداده است،بلکه آن را منزلی از منازل آخرت مقرر داشته و هر که در این منزل رحل اقامت افکند ناچار باید روزی رخت بر بندد و بمنزل دیگر رحلت نماید.

و همچنین است فقر و تنگدستی و بیماری که در اثر سستی و تنبلی و رعایت نکردن بهداشت متوجه انسان میگردد چون خداوند ترقی و تعالی بشر را در دنیا و آخرت منوط بسعی و کوشش و جدیت و صحت و تندرستی او را مربوط برعایت اصول حفظ الصحه نموده است پس اگر کسی سستی و تنبلی کرد و یا مراعات بهداشت را ننمود و بفقر و ذلت و بیماری مبتلا گردید از سوء اختیار خودش میباشد.

قسمتی دیگر از آفات و بلیات برای جلوگیری از طغیان و سرکشی انسان است زیرا اگر انسان همیشه در ناز و نعمت بسر برد،از مبدأ و منعم خود غفلت مینماید و از توجّه بحق و فرمانبرداری او سرپیچی میکند،لذا خداوند حکیم گاهی او را بسختی و قحطی و بلاهای آسمانی تنبیه مینماید تا بخود آید و منعم خود را فراموش نکند چنانچه در قرآن مجید میفرماید: إِنَّ الْإِنْسٰانَ لَیَطْغیٰ أَنْ رَآهُ اسْتَغْنیٰ (1)(بدرستی که انسان سرکشی میکند چون بیند که بی نیاز شده است).

قسمت دیگر از بلاها عقوبت معصیت و نافرمانی است که قادر متعال