کلم الطیب صفحه 142

و اما نبی بمعنی خبیر است چنانچه ذکر شد(چون نبی مأخوذ از نبأ بمعنی خبر باشد)و شاهد بر این معنی قول پیغمبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله و سلّم است که فرمود:کنت نبیّا و آدم بین الماء و الطین(من نبی بودم و حال آنکه آدم میان آب و گل بود).

بودم آن روز من از طائفه دردکشان

که نه از تاک نشان بود و نه از تاک نشان

و پیداست که مراد از نبوت در این حدیث مخبری و پیغامبری نیست بلکه همان خبیر بودن از جانب حقتعالی میباشد،علاوه بر اینکه،چنانچه در محل خود ثابت شده پیغمبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله و سلّم قبل از بعثت تابع احدی از انبیاء سلف نبوده بلکه بشریعت خود رفتار مینموده علی هذا قبل از بعثت نبی بوده در صورتی که مخبر نبوده است.

مبحث دوم در معنای وحی و اقسام آن:

وحی در لغت بمعنی کلام خفی (پنهانی)است و گاهی بر اشاراتی که غیر از مخاطب کسی نمیفهمد اطلاق میشود.

و اما در عرف عبارت از اموریست که از عالم غیب متوجه انسان یا حیوانات دیگر میشود و برای آن اقسامی است.

1-خطوراتی است که در قلب حادث میشود که اولین مقدمه صدور فعل میباشد(چنانچه در بحث اراده گذشت)و این خطورات هرگاه از طرف شیاطین باشد آن را وسوسه گویند چنانچه وحی در آیه شریفه، وَ کَذٰلِکَ جَعَلْنٰا لِکُلِّ نَبِیٍّ عَدُوًّا شَیٰاطِینَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ یُوحِی بَعْضُهُمْ إِلیٰ بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً (1)بر این معنی اطلاق شده،و اگر از جانب ملائکه باشد الهام نامند مانند آیه شریفه، وَ أَوْحَیْنٰا إِلیٰ أُمِّ مُوسیٰ أَنْ أَرْضِعِیهِ فَإِذٰا خِفْتِ عَلَیْهِ فَأَلْقِیهِ فِی الْیَمِّ (2)