کلم الطیب صفحه 158

و پیداست که ظلم اعم از ظلم بنفس و ظلم بغیر است و هر معصیتی هر چند کوچک باشد ظلم بنفس است و بر مرتکب آن اطلاق ظالم میشود.

چنانچه در آیات و اخبار بسیار بر گناهکار اطلاق ظالم و ستمکار شده مثل مٰا ظَلَمْنٰاهُمْ وَ لٰکِنْ کٰانُوا أَنْفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ (1)

(ما بایشان ستم نکردیم بلکه خودشان بخویشتن ستم نمودند)بنابراین آن کس قابل پیشوائی مردم است که از جمیع اقسام ظلم منزه باشد یعنی از هر گناهی پاک بوده و دامنش به هیچ معصیتی آلوده نباشد و مراد از عصمت همین معنی است.

اما دلیل بر لزوم عصمت پیغمبران از سهو و خطا و نسیان اینست که چون پیغمبر نماینده خداست و قول و فعل او برای امت حجت و اطاعت او فرض و واجب میباشد اگر خطا و سهو و فراموشی و نحو اینها در افعال و اقوال او راه یابد در الزام باطاعت وی نقض غرض شود بلکه مستلزم امر بقبیح باشد و اعتماد امت نسبت بوی سلب گردد و در مورد هر حکمی احتمال اینکه اشتباه نموده یا فراموش کرده برده میشود.

بنابراین غرض از ارسال رسول که پیروی امت در جمیع احکام الهی باشد نقض میشود،و نقض غرض بر خدا محال است.

در بیان آیاتی که موهم صدور گناه از انبیاء است:

در قرآن مجید آیاتی چند است که توهم شده دلالت بر صدور گناه از انبیاء دارد و لذا منکرین عصمت انبیاء بآنها تمسک جسته و بر مدعای خود استشهاد کرده اند و ما آن آیات را عنوان نموده و وجه شبهه و جواب آن را متذکر میشویم.

آیات آدم(ع): آیاتی که در باره حضرت آدم علیه السّلام است دو قسمت میباشد،یک قسمت راجع باکل شجره منهیه است که در چند جای قرآن ذکر شده