کلم الطیب صفحه 197

و قواعد طبیعی و طرق کسبی و تحصیلی باشد و مردم از آوردن مثل آن عاجز باشند که خداوند برای اثبات صدق پیغمبرش بدست او جاری میکند.

و وجه استدلال بمعجزه بر نبوت پیغمبران اینست که چون اعطاء معجزه بدست شخص دروغگو عقلا قبیح است،زیرا موجب اغواء و گمراهی خلق و اغراء بقبیح میشود،و بمقتضای عدل و حکمت محالست از خداوند صادر گردد بنابراین هرگاه شخصی که واجد صلاحیت است مدعی نبوت شد و بر طبق آن معجزه اقامه نمود بصدق او یقین حاصل میشود چه اگر دروغگو بود خداوند بدست او معجزه عطا نمیفرمود

دوم-آنکه پیغمبری که نبوتش مسلم است به پیغمبری او خبر دهد بطوری که احتمال غیر او نرود،زیرا پیغمبری که نبوتش ثابت شد عصمت او نیز ثابت و محال است دروغ از وی صادر شود آن هم دروغی که موجب اغواء و گمراهی جمع کثیری از مردم شود.

بنابراین اگر بنص قطعی پیغمبری خبر داد نبوتش ثابت میشود.

سوم معصومی که عصمت او ثابت است به پیغمبری او خبر دهد ببیانی که در طریق دوم ذکر شد.

فرق بین معجزه و سحر و صنایع عجیبه چیست؟

از معنائی که برای معجزه بیان شد فرق آن با سحر و صنایع عجیبه امروزی ظاهر میگردد،چه آنکه سحر علاوه بر اینکه حقیقت ندارد و عمده آن صرف تعمیه و چشم بندی میباشد،صنعتی است تحصیلی و اکتسابی.

و صنایع عجیبه امروزی هم بر طبق قواعد طبیعی،و اموریست کسبی،و تحصیل آن بر هر که طالب باشد مقدور است بر خلاف معجزه که خارق عادت و از طریق تحصیل و اکتساب خارج است.

بلی کسی که اهل صنعت و فن نباشد ممکن است سحر و شعبده بازی یا صنایع