کلم الطیب صفحه 317

أَئِمَّهً یَدْعُونَ إِلَی النّٰارِ»

-1

(و قرار دادیم آنها را پیشوایانی که بطرف آتش دعوت کنند)و باز میفرماید: «یَوْمَ نَدْعُوا کُلَّ أُنٰاسٍ بِإِمٰامِهِمْ» (2)(روزی که هر دستۀ را بوسیله پیشوایانشان میخوانیم).

و امامت در دین بکسی اطلاق میشود که خود از جانب حقتعالی هدایت شده باشد و دیگران را بخیر و سعادت راهنمائی نماید،چنانچه خداوند میفرماید: «وَ جَعَلْنٰاهُمْ أَئِمَّهً یَهْدُونَ بِأَمْرِنٰا وَ أَوْحَیْنٰا إِلَیْهِمْ فِعْلَ الْخَیْرٰاتِ» (3)(و قرار دادیم آنان را پیشوایانی که بامر ما راهنمائی کنند و بجای آوردن کارهای نیک را بآنان وحی نمودیم).

بنابراین امامت در دین نیز بمعنی مقتدائیت است-یعنی-امام کسی است که جمیع مسلمین و متدینین در جمیع امور دینیه بوی اقتداء کنند و از او پیروی نمایند،و از این بیان معلوم میشود که امام باید دارای جمیع کمالات علمی و عملی و اخلاقی باشد که اقتداء و تأسی باو صحیح و پیروی از وی در نظر عقل درست بوده و قبیح نباشد.

و ولایت بمعنی صاحب اختیار بودن کسی در امر دیگری است و آن یا ذاتی است،مانند ولایت حقتعالی نسبت بمخلوقات و یا جعلی مثل ولایت پیغمبر نسبت بامت.

و در ولایت جعلی شرط است که جاعل لیاقت و شایستگی جعل را دارا باشد،مثلا در نظر عرف سلطان،یا مجلس،یا مدعی العموم و امثال اینها لیاقت جعل ولایت را دارند و در حدود خود میتوانند کسی را والی و حاکم بر دیگران نمایند.

ولی در نظر شرع جعل ولایت تنها اختصاص بذات مقدس حقتعالی دارد که خالق موجودات و صاحب اختیار حقیقی آنهاست و این ولایت را ولایت الهیه

1- 1) سوره قصص آیه 41
2- 2) سوره بنی اسرائیل آیه 71
3- 3) سوره انبیاء آیه 73