کلم الطیب صفحه 375

دلیل اول- مهمترین ادله اهل سنت بر خلافت ابی بکر اجماع است باین معنی که میگویند پس از وفات پیغمبر صلی اللّه علیه و آله صحابه جمع شدند و ابی بکر را بخلافت برگزیده و با او بیعت نمودند و این دلیل مشتمل بر دو مقدمه است که باید در هر کدام جداگانه بحث نمائیم:

مقدمه اولی که از آن بصغرای دلیل تعبیر میشود وقوع اجماع صحابه است، و دوم که از آن بکبرای دلیل تعبیر میشود حجت بودن اجماع است.

اما اول-که وقوع اجماع صحابه باشد،ما باشد انکار،انکار نموده و عدم وقوع آن را با ذکر اسامی اشخاصی که با ابی بکر بیعت ننمودند از کتاب های خودشان اثبات می کنیم،با اینکه بر آنها اثبات اجماع است و مجرد عدم ثبوت ما را کافی است.

1-سعد بن عباده با جماعتی از طایفه اش چنانچه از ابن عبد البر در کتاب استیعاب نقل شده که گفته«تخلّف کرد از بیعت ابی بکر سعد بن عباده و طایفۀ از قبیله خزرج و فرقۀ از قریش»و بازگفته که«سعد با هیچ یک از ابو بکر و عمر بیعت نکرد و نتوانستند او را جبر کنند برای آنکه قوم او از قبیله خزرج بسیار بودند و از فتنه او احتراز می کردند و چون خلافت بعمر رسید روزی او را دید گفت یا در بیعت ما داخل شو یا از این شهر بیرون رو،و سعد گفت حرام است بودن من در شهری که تو امیرش باشی و از مدینه بشام رفت و هر هفته نزد جماعتی از قبایل نواحی دمشق بود و روزی از قریۀ بقریه دیگر میرفت تا در یکی از باغستانها تیری بر او انداختند و او را کشتند»و این مطلب را صاحب روضه الصفا و ابن حجر و ابی مخنف و ابن ابی الحدید و سایر مورّخین و علمای عامه نیز نقل نموده اند.

2-ابو سفیان و عدۀ از قریش چنانچه ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه در جزء اول میگوید:«وقتی که مهاجرین بر بیعت ابی بکر اجتماع نمودند ابو سفیان وارد مدینه شد و گفت هرآینه دودی را می بینیم که جز خون آن را خاموش