کلم الطیب صفحه 444

«مقصد چهارم» در بطلان خلافت بنی امیه و بنی عباس و پارۀ از مطاعن آنها و همچنین مطاعن عایشه:

اشاره

و این مقصد را در ذیل چند امر بیان میکنیم:

امر اول در رد دلیلی که بر خلافت آنها ذکر کرده اند:

عمده دلیلی که طرفداران خلافت آنان بر اثبات خلافتشان گفته اند این ستکه سلطنت و دولت و ریاست برای کسی در عالم فراهم نمیشود جز باراده و مشیت و خواست خدا،و معلوم است که اراده حقتعالی بامور ناروا و بی موقع و بیجا تعلق نمیگیرد،و همین است معنی قهر و غلبه که یکی از ادله اثبات خلافت دانسته اند.

و این دلیل مأخوذ از کلام یزید بن معاویه است که در مجلس خود بآیه شریفه استدلال کرد «قُلِ اللّٰهُمَّ مٰالِکَ الْمُلْکِ تُؤْتِی الْمُلْکَ مَنْ تَشٰاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْکَ مِمَّنْ تَشٰاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشٰاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشٰاءُ بِیَدِکَ الْخَیْرُ إِنَّکَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ» (1)بگو خدایا تو صاحب ملکی میدهی ملک و پادشاهی را بهر که بخواهی و میگیری از هر که بخواهی و عزت میدهی بهر که بخواهی و خوار میگردانی هر که را بخواهی،خوبی بدست توست،تو بر همه چیز توانائی).

و جواب این سخن این ستکه پادشاهی و سلطنت و ریاست بر دو قسم است یکی ریاست الهیه که بجعل الهی و اعطاء منصب از جانب او چنانچه بانبیاء و