کلم الطیب صفحه 462

بنابراین با توجه باینکه علی علیه السّلام دعوی خلافت بلا فصل پیغمبر صلی اللّه علیه و آله و سلّم را نموده و در جمیع کمالات و فضائل از دیگران افضل و بالاتر بوده عقل حکم میکند که یقینا چنین کسی باید خلیفه پیغمبر باشد و از این بیان بخوبی ظاهر میشود که میتوان دلیل را یک دلیل عقلی و میتوان هزار بلکه بیشتر شمرد زیرا هر یک از شئون و فضائل او یک صغرای وجدانی(مقدمه اولی برهان)است که با کبرای برهانی(مقدمه دوم برهان)که در مقدمه سوم بیان نمودیم هرگاه ضم شود یک دلیل عقلی تشکیل میدهد.

مثلا یکی از شئون علی علیه السّلام اعلمیت او بعد از پیغمبر صلی اللّه علیه و آله است پس گوئیم علی علیه السّلام اعلم افراد امت است(صغرای وجدانی)و هر که اعلم باشد شایسته و مستحق خلافت و امامت است(کبرای برهانی)زیرا در غیر این صورت نقض غرض و ترجیح مرجوح بر راجح لازم آید پس علی علیه السّلام شایسته و مستحق خلافت است و بهمین ترتیب سایر شئون او از ایمان و تقوی و ورع و زهد و سایر صفات حمیده.

و از اینجا بخوبی معلوم میشود مرحوم علامه حلی(قدس سرّه)که در کتاب الفین هزار دلیل عقلی بر خلافت علی علیه السّلام اقامه فرموده صحیح و تمام است.

(مبحث سوم) در بیان آیاتی که بر خلافت و امامت علی(ع)دلالت میکند:

آیاتی که بر خلافت امیر المؤمنین علی علیه السّلام بلکه سایر ائمه طاهرین دلالت دارد بسیار است و ما هشت آیه از آنها را که دلالتش واضح تر و روشن تر است بیان نموده و مقداری از آنها را نیز باشاره برگزار مینمائیم.

آیه اول-

«إِنَّمٰا وَلِیُّکُمُ اللّٰهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاٰهَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکٰاهَ وَ هُمْ رٰاکِعُونَ»

-1

(همانا ولی و صاحب اختیار