کلم الطیب صفحه 48

یَسْبَحُونَ

-1

(و از آیات الهی خورشید است که سیر میکند بطرف قرارگاهی که برای اوست«شرح این جمله در معاد بیاید ان شاء اللّه»و این تقدیر خداوند غالب و دانائی است و از برای ماه منازلی مقرر کردیم تا بر میگردد مانند چوب شاخ خرمای خشک شده،نه خورشید را سزد که بماه رسد و نه شب تواند بر روز پیشی گیرد و همه در مدار خود بسیر و شنا مشغولند).

مشاهده موجوداتی که روی زمین زندگی میکنند و مطالعه احوال انواع مختلف آنها از جمادات و نباتات و حیوانات و لطائف صنعت و حکمتی که در ایجاد و آفرینش هر یک بکار رفته و وحدت نظامی که بین آنها برقرار است هر یک دلیل روشنی بر علم و حکمت آفریدگار عالم است.

و اگر غیر انسان موجودی در عالم نبود،هم او برای اثبات علم و قدرت و ارادۀ صانع خود کافی بود،زیرا آنچه در عالم کبیر است در این موجود عجیب که از او بعالم صغیر تعبیر نموده اند بودیعه نهاده شده است،أ تزعم انک جرم صغیر و فیک انطوی العالم الاکبر (2)(آیا گمان میکنی که تو جثه کوچکی هستی و حال آنکه عالم کبیر در تو نوردیده شده است).

یکی از عجائبی که در آفرینش انسان بکار رفته قوائی است که برای حفظ حیات و بقاء نسل و تنظیم امور معاش و معاد وی قرار داده شده و آنها بسه قسمت تقسیم میشوند.

قسمت اول-قوائی است که مربوط بروح نباتی و مشترک بین نباتات و حیوانات و انسان است و آنها سه قوه اند.

اول-قوه غاذیه است که مواد غذائی را برای هر یک از اعضاء جهت تبدیل بآن عضو میرساند و بکمک چهار قوه کار او انجام پذیرد.

الف-جاذبه است که مواد غذائی را جذب مینماید و گرسنگی و تشنگی