کلم الطیب صفحه 609

و همچنین اخباری که در خلقت روح مقدس پیغمبر اکرم صلی اللّه علیه و آله و سلّم و ائمه طاهرین وارد شده،مانند خبر مشاهده حضرت ابراهیم انوار مقدسه پیغمبر صلی اللّه علیه و آله و اوصیای او را،و خبر دیدن رسول خدا صلی اللّه علیه و آله در شب معراج انوار ائمه هدی را،چنانچه در بحث امامت بآن اشاره شد (1)و در زیارت جامعه نیز دارد«خلقکم اللّه انوارا فجعلکم بعرشه محدقین»(خداوند شما را انواری بیافرید و در عرش عظمت خود درحالی که بر همه جا احاطه داشتید قرار داد).

بنابراین قول بجسمانیت روح در بدو پیدایش آن خلاف براهین عقلی و نقلی است،بلی چیزی که هست روح در ابتداء آفرینش از جمیع کمالات و فضائل خالی و عاری است (2)و تعلق باین بدن برای تحصیل کمالات و فضائل و تخلق باخلاق خدائی است و دوره این تحصیل از ابتداء تمیز تا آخر عمر است و پیش از آن و پس از این موردی برای تکمیل روح نیست،چنانچه در اخبار گفته اند:

«الیوم عمل و لا حساب و غدا حساب و لا عمل»و گفته اند:«الدنیا مزرعه الآخره و«اذا مات ابن آدم انقطع عمله».

و ارسال رسل و انزال کتب و جعل تکلیف و ایجاد اسباب هدایت