کلم الطیب صفحه 611

مبارکه «أَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَکُمْ مٰا فِی السَّمٰاوٰاتِ وَ مٰا فِی الْأَرْضِ» (1)(آیا نمی بینید که خدا برای شما آنچه در آسمانها و زمین است مسخر گردانید) و آیه مبارکه «اللّٰهُ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ قَرٰاراً وَ السَّمٰاءَ بِنٰاءً» (2)(خدا آن کسی است که زمین را برای شما آرامگاه و آسمان را برای شما بناء افراشته قرار داد)و آیه کریمه «وَ سَخَّرَ لَکُمْ مٰا فِی السَّمٰاوٰاتِ وَ مٰا فِی الْأَرْضِ جَمِیعاً مِنْهُ» (3)(و برای شما آنچه در آسمانها و زمین است همه آن را مسخر گردانید)و غیر ذلک از آیات دیگر.

اما خلقت انسان برای افاضه و افاده بخود اوست و نمی شود منظور همین فوائد و نعم دنیوی باشد،زیرا اینها اولا-مشوب بآلام و اسقام و بلیات بوده و ثانیا-تحصیل بسیاری از آنها موجب زحمت و مرارت است و ثالثا-زائل و فناپذیر و متغیر است،پس باید برای استفاده از نعم عالمی آفریده شده باشد که از این نحوه عیوب عری و بری و مصون و محفوظ باشد و آن عالم آخرت و دار بقاء است که دارای حیات باقیه و نعم ثابته و فوائد دائمه میباشد،و بهمین دلیل خداوند جلیل در آیه شریفه «أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّمٰا خَلَقْنٰاکُمْ عَبَثاً وَ أَنَّکُمْ إِلَیْنٰا لاٰ تُرْجَعُونَ» (4)(آیا گمان کردید ما شما را عبث و بیهوده آفریدیم و بسوی ما بازگشت نمی کنید)اشاره فرموده است،چه اگر دار رجوع نباشد خلقت انسان عبث و بی فایده خواهد بود.

2-اگر معاد نباشد ارسال رسل و انزال کتب و قرار دادن تکلیف همه لغو خواهد بود،زیرا در این صورت بین مؤمن و کافر و مطیع و عاصی فرقی نمی باشد بلکه لازم می آید مؤمن مطیع از کافر عاصی بدتر باشد، زیرا هم از مشتهیات دنیا محروم شده و آخرتی هم نیست که نتیجه تلخ کامی های دنیا را ببیند.

1- 1) سوره لقمان آیه 19
2- 2) سوره مؤمن آیه 66
3- 3) سوره جاثیه آیه 12
4- 4) سوره مؤمنون آیه 118