کلم الطیب صفحه 628

عالم حور قلیاء بوده بازگشت نیز بدان جاست.

و جواب از او اینست که اگر مراد از بدن حور قلیائی صورت بدون ماده است در باطن این بدن بودن معنی ندارد،زیرا عالم مثال از این بدن جداست، و اگر دارای ماده است فسادش بیشتر که انسان دو ماده و دو صورت داشته باشد یکی در باطن دیگری،بعلاوه اینکه ماده هم بمنزله لباس باشد و باید رها کند عکس است،بلکه صورت لباس ماده است که رها میکند و صورت دیگر میگیرد و ماده باقی است چنانچه گذشت.

و اما استدلالی که ببعضی اخبار و استشهادی که ببرخی از آیات نموده بدون مدرک و دلیل است،زیرا اخبار شهر جابلسا و جابلقا علاوه بر اینکه بدون سند و ضعیف است دلیلی بر تأویل آن بعالم حور قلیا نیست،بلکه چنانچه امروز کشف شده غیر از منظومه شمسی ما منظومه های شمسی دیگری در این فضای وسیع میباشد که همه آنها دارای سکنه است و چه مانعی دارد که جابلسا و جابلقا یکی از آنها باشد؟

و اخبار طینت نیز قطع نظر از اینکه ضعیف است در معنای آن اختلاف شده که آیا مراد از طینت آن ماده عنصریه است که در نطفه داخل میشود،یا مراد عنصر غالب،یا کنایه از سعادت و شقاوت است و بالجمله از متشابهات است و بآن نمیتوان استدلال نمود.

و خبری که خودش متفرد در نقل آنست با اینکه حال سندش معلوم است، هیچ مربوط بمدعای او نیست و آیات مذکوره چنانچه واضح است دلیلی بر مدعای او نیست و تأویل باین معنی تفسیر برای است.

علاوه بر اینکه این مذهب نیز خلاف ضرورت دین اسلام و نصوص آیات و اخبار متواتره که بمقداری از آنها اشاره شد میباشد.

ضمنا متذکر میشویم که از بیانی که در رد قول صدر المتالهین و شیخ احمد احسائی یادآور شدیم،بطلان قول بعضی از حکماء که معاد را روحانی صرف