کلم الطیب صفحه 631

محشور خواهند شد؟

تقریر پنجم- اگر انسان در قسمتی از عمرش اهل صلاح و در قسمت دیگر اهل فساد بوده فردای قیامت با بدن زمان صلاحش محشور و متنعم خواهد بود یا با بدن زمان فسادش مبعوث و معذب خواهد شد.

این منتها تقریرات این شبهه است.

اما جواب از این شبهه اینست که گوئیم هر فردی از افراد انسان دارای دو قسم اجزاء است:اجزاء اصلیه و اجزاء فضلیه اجزاء اصلیه عبارت از آن اجزائی است که در علم خداوندی بفرد فرد معین از افراد انسان اختصاص داده شده و اجزاء فضلیه عبارت از اجزائی است که در سنین عمر انسانی جزء بدن می گردد و بتحلیل می رود و از این جهت بدن احتیاج به بدل ما یتحلل پیدا می کند.

بنابراین اگر بفرض انسانی انسان دیگری را خورد،اجزاء اصلیه انسان مأکول اجزاء فضلیه آکل میگردد و از او دفع میشود و خود آکل نیز دارای اجزاء اصلیه است که در علم خدا مضبوط است.

و همچنین است اگر انسانی مرد و خاک بدن او محل کشت و زرع گردید و مزروع آن مأکول انسان دیگری شد و در او متبدل بنطفه و مبدء شخص ثالثی گردید،بر فرض که اجزاء اصلیه انسانی که خاک شده جزء بدن آکل یا تبدیل بنطفه شود،اجزاء اصلیه شخص آکل یا شخص ثالث نخواهد شد،بلکه جزء فضلی او خواهد بود و هر یک از آنها دارای اجزاء اصلیه جداگانۀ خواهند بود که در علم خدا معین است.

و برای توضیح این مطلب گوئیم خداوند تبارک و تعالی پیش از خلقت بنی نوع انسان بتعداد بشری که تا دامنه قیامت روی زمین خلق می کند و مقدار موادی که برای تشکیل هر فردی لازم است دانا و خبیر بوده،چگونه دانا نباشد و حال آنکه همه آنان را بید قدرت خود می آفریند (أَ لاٰ یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ-