کلم الطیب صفحه 632

اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ)

-1

«وَ هُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ»

-2

(آیا نمیداند کسی که خلق کرده و حال آنکه ریزه کار دانای بجزئیات است).

روی این اصل برای هر فردی از افراد بشر مقداری از مواد مستخرجه از زمین که قابل تشکیل بدنی باشد اختصاص داده که تا حین موت جزء بدن او خواهد شد،و این اجزاء خاص بدن او خواهد بود و بفرضی که مأکول دیگری شود جزء اصلی او نگردد،بلکه او نیز دارای اجزاء خاصه بخود خواهد بود که جزء اصلی بدن دیگری نشود و هلم جرا و باین بیان شبهه مذکور بجمیع تقریراتش مرتفع میشود و اگر از اجزاء اصلیه و فضلیه بسیار تحاشی دارید و میگوئید تمام اجزاء بدن در تحلیل است میگوئیم ممکن است یک قسمت از اجزاء بدن آکل یک قسمت بدن مأکول گردد و ما دلیلی نداریم که فردای قیامت باید تمام اجزاء بدن دنیوی محشور گردد،بلکه اگر با یک قسمت از آن هم محشور شود بر اثبات معاد جسمانی کافیست،بلکه بسا قوی ضعیف و کبیر صغیر و یا بالعکس محشور گردند.

امر پنجم در بیان شبهه اعاده معدوم و جواب آن:

برخی از حکماء و متکلمین توهم کرده اند که مسأله معاد جسمانی مبتنی بر جواز اعاده معدوم است و اگر قائل بمحال بودن اعاده معدوم بشویم مستلزم این ستکه معاد جسمانی نیز محال باشد.

و تحقیق در مطلب اینست که معاد جسمانی هیچ مربوط باعاده معدوم نیست و این مطلب را در ذیل دو مقصد بیان مینمائیم.

مقصد اول: چنانچه قبلا اشاره شد انسان بمردن معدوم نخواهد شد، اما روح انسانی چون مجرد است باقی میباشد و زوال و فنا ندارد،و اما بدن