کلم الطیب صفحه 65

و معاد و آفرینش عالم و آدم و نبوت انبیاء و معجزات آنها و غیر ذلک توسط پیغمبران خبر داده همه مطابق با واقع و صدق و راست است.

و دلیل بر ثبوت صفت صدق برای خداوند این ستکه اولا-اگر صادق نباشد هرآینه کاذب خواهد بود و این باطل است برای اینکه کذب عقلا قبیح،و فعل قبیح از خداوند صادر نشود چنانچه در مبحث عدل بیاید.

و ثانیا-اگر کذب بر خداوند روا باشد اعتماد و وثوق از مواعید او برداشته شود و اساس ادیان متزلزل گردد.

و صفات ثبوتیه چنانچه گذشت منحصر باین هشت صفت نیست،عظمت، کبریائی،احاطه،قیومیت و امثال اینها از صفات ذات و خالقیت،رازقیت، رحمانیت،رحیمیت و امثال آنها از صفات فعل جزو صفات ثبوتیه است اگر چه از حیث مفهوم با صفاتی که ذکر شد مغایرند،لکن برگشتشان بهمان صفات مذکوره است(چنانچه در بیان صفت حیوه اشاره شد)و دلیل بر ثبوت آنها همان ادله ایست که برای ثبوت آن صفات ذکر شد.

مبحث سوم در صفات سلبیه جلالیه

اشاره

صفات سلبیه صفاتی است که باید از واجب الوجود سلب نمود و ملاک آن هر صفتی است که موجب عیب و نقص و احتیاج باشد،بنابراین صفات سلبیه بسیار است، لکن متکلمین هفت صفت ذکر کرده اند بجهت اینکه این هفت صفت مورد اختلاف و گفتگو بین آنها بوده است و آنها عبارت از مرکب بودن،جسم بودن،مرئی- بودن،محل حوادث بودن،شریک داشتن،معانی داشتن و احتیاج داشتن است که در این بیت بنظم آورده است:

نه مرکب بود و جسم نه مرئی نه محل

بی شریک است و معانی تو غنی دان خالق