- مقدمه کتاب 1
- اشاره 23
- مبحث اول در بیان طرق استدلال بر وجود صانع: 23
- مبحث دوم در بیان اقوال طبیعیین و رد آنها 30
- اشاره 33
- مبحث اول در اقسام صفات: 33
- اشاره 33
- توضیح صفات ثبوتیه فعلیه جمالیه 34
- توضیح صفات ثبوتیه ذاتیه کمالیه و طریق اثبات آنها: 34
- توضیح صفات سلبیه جلالیه و طریق نفی آنها: 35
- مبحث دوم در صفات ثبوتیه 36
- اول-از صفات ثبوتیه قدرت است 36
- اشاره 36
- دوم-از صفات ثبوتیه علم است: 46
- چهارم از صفات ثبوتیه اراده است: 55
- پنجم-از صفات ثبوتیه ادراک است: 60
- هفتم از صفات ثبوتیه تکلم است: 61
- هشتم از صفات ثبوتیه صدق است: 64
- مبحث سوم در صفات سلبیه جلالیه 65
- اشاره 65
- اول از صفات سلبیه اینست که خداوند مرکب نیست: 67
- دوم از صفات سلبیه اینست که خداوند جسم و جوهر و عرض نیست: 68
- سوم از صفای سلبیه اینست که خداوند محل حوادث نیست: 74
- چهارم از صفات سلبیه آنست که خداوند مرئی نیست: 75
- پنجم از صفات سلبیه اینست که خداوند شریک ندارد: 77
- اشاره 77
- اول-توحید ذات 77
- سوم توحید افعالی است: 82
- دوم از اقسام توحید،توحید صفات است: 82
- چهارم از اقسام توحید توحید عبادتی است: 87
- ششم از صفات سلبیه نفی معانی و احوال است. 94
- هفتم از صفات سلبیه نفی احتیاج است: 99
- «مبحث اول در معنی عدل و حسن و قبح و اقسام آن: 100
- اشاره 100
- فرع اول در افعال بندگان: 107
- اشاره 107
- فرع دوم از فروع عدل: 120
- فرع سوم از فروع عدل: 120
- فرع چهارم از فروع عدل- 122
- پنجم از فروع عدل قاعده لطف است: 127
- فرع ششم از فروع عدل: 129
- فرع هفتم از فروع عدل- 133
- فرع هشتم از فروع عدل قضا و قدر است: 134
- مبحث اول در معنای نبی و رسول و اولو العزم: 141
- اشاره 141
- اما مطلب اول مشتمل بر شش مبحث است: 141
- مبحث دوم در معنای وحی و اقسام آن: 142
- اشاره 149
- عقیده یهود و نصاری در نسخ: 151
- بداء چیست؟ 152
- اشاره 155
- مبحث پنجم در شرائط نبوت و موانع آن: 155
- دلیل بر لزوم عصمت پیغمبران از گناهان چیست؟: 156
- در بیان آیاتی که موهم صدور گناه از انبیاء است: 158
- فرق بین معجزه و سحر و صنایع عجیبه چیست؟ 197
- اموری که در معجزه رعایت آنها لازم است: 198
- دلیل بر فقدان موانع مذکوره چیست؟ 200
- (مبحث ششم) در بیان وجوب نظر نسبت بدعاوی انبیاء: 204
- (مبحث اول) در نبوت انبیاء سلف از حضرت آدم تا حضرت موسی(ع): 207
- اشاره 207
- اشاره 208
- *(مبحث دوم)* در نبوت موسی(ع)و مذهب یهود: 208
- اول از جهت قطع تواتر: 209
- اشاره 209
- دوم از جهت تناقضات: 218
- سوم از جهت مشتمل بودن تورات فعلی بر امور مخالف با عقل: 219
- چهارم از جهت عدم صلاحیت موسی و هارونی که تورات معرفی میکند برای نبوت 225
- آیا نبوت مسیح را بطریق تواتر میتوان اثبات کرد؟ 227
- اول-از جهت عدم تواتر و عدم ثبوت سند انجیل بآن حضرت: 227
- اشاره 227
- دوم از جهت تناقضاتی است که در اناجیل اربعه موجود میباشد: 231
- چهارم از جهت احتجاجات و استدلالاتی است که در اناجیل میباشد: 236
- پنجم از جهت اعمال قبیح و زشتی است که در اناجیل بمسیح نسبت میدهند: 239
- 1-طریق اثبات امر اول(دعوی پیغمبری نمودن او): 242
- مقصد اول در طریق اثبات نبوت پیغمبر اسلام صلی اللّه علیه و آله و سلّم: 242
- اشاره 242
- اشاره 242
- 2-طریق اثبات امر دوم(واجد صلاحیت بودن او): 243
- 3-ادلۀ که صدق نبوت پیغمبر اسلام را اثبات میکند: 244
- اشاره 290
- اخبار تحریف معتمد نیست: 292
- آیا قرائات مختلفه اصل معتبری دارد؟ 295
- تفسیر قرآن و مفسرین: 298
- معراج جسمانی رسول اکرم(ص): 302
- شبهات منکرین معراج: 303
- تقسیم اخبار معراج: 305
- گفتار شیخ احمد احسائی در معراج: 306
- خاتمیت پیغمبر اکرم(ص) 307
- اجماع علماء اسلام و ضرورت دین بر خاتمیت پیغمبر اسلام(ص) نیز قائم است: 311
- آیاتی که دلالت بر افضلیت دارد 312
- افضلیت پیغمبر اکرم(ص) 312
- اخباری که دلالت بر افضلیت دارد: 314
- برهان عقلی بر افضلیت پیغمبر اکرم(ص): 315
- مطلب اول در امامت عامه و آن بر هشت مبحث مرتب میگردد: 316
- اشاره 316
- مبحث اول-در معنی امام،ولی،حجت،خلیفه: 316
- *(مبحث دوم)* در بیان شدت احتیاج دین و قرآن و امت بوجود امام بعد از پیغمبر(ص) 320
- (مبحث چهارم) در لزوم نصب امام بر پیغمبر(ص): 329
- (مبحث پنجم در اینکه امامت جزو اصول دین است: 331
- دلیل اول قاعده نقض غرض است: 334
- (مبحث ششم) در شرایط امامت 334
- نخستین شرط امامت عصمت است: 334
- اشاره 334
- اشاره 334
- دلیل سوم آیه شریفه «لاٰ یَنٰالُ عَهْدِی الظّٰالِمِینَ» 336
- دلیل دوم قاعده عدل است: 336
- در بیان شبهاتی که دشمنان مذهب تشیع نسبت بائمه طاهرین نموده اند و جواب آنها: 336
- اشاره 354
- دومین شرط امامت افضلیت است: 354
- مقصد اول در موضوع کمالات نفسانی و توضیح آنها: 354
- مقصد دوم در بیان ادله بر لزوم این کمالات در امام: 356
- شرط سوم از شرایط امام دارای معجزه یا دلیل قطعی دیگر بودن است: 357
- (مبحث هشتم) در فضائل و مناقب و شئونات امام: 361
- مقصد اول در بطلان خلافت ابی بکر: 374
- مبحث اول-در بطلان خلافت ابی بکر و عمر و عثمان و بنی امیه و بنی عباس و سایر خلفای جور، 374
- اشاره 374
- اشاره 374
- امر اول در رد دلیلی که بر خلافت آنها ذکر کرده اند: 444
- اشاره 444
- امر دوم در مطاعن بنی امیه: 446
- امر سوم در بیان مطاعن بنی عباس: 451
- امر چهارم در مطاعن عایشه: 453
- (مبحث دوم) در اثبات خلافت بلا فصل علی(ع)از طریق عقل: 460
- (مبحث سوم) در بیان آیاتی که بر خلافت و امامت علی(ع)دلالت میکند: 462
- (مبحث چهارم در اثبات خلافت و امامت علی(ع)از طریق اخبار متواتره: 495
- اشاره 510
- 1-عصمت فاطمه: 510
- 2-علم فاطمه: 514
- 4-شئون و احترامات فاطمه: 515
- 3-طهارت فاطمه: 515
- فضائل ائمه هدی: 516
- اشاره 523
- (مبحث هفتم) در اثبات وجود حضرت مهدی(ع)امام دوازدهم و غیبت او: 523
- (مقصد اول) در ذکر کسانی که در زمان حیات حضرت عسکری امام یازدهم(ع) حضرت مهدی را ملاقات نموده اند: 523
- (مقصد سوم) در ذکر کسانی که در زمان غیبت کبری حضرت مهدی(ع)را ملاقات نموده اند: 536
- قسمت اول اخباری که از پیغمبر اکرم(ص)وارد شده: 547
- اشاره 547
- قسمت دوم اخباری که از حضرت زهراء سلام اللّه علیها وارد شده: 551
- قسمت سوم اخباری که از امیر المؤمنین(ع)وارد شده: 553
- قسمت چهارم اخباری که از حضرت مجتبی(ع)وارد شده 554
- قسمت پنجم:اخباری که از حضرت حسین علیه السلام وارد شده: 555
- قسمت ششم اخباری که از حضرت زین العابدین وارد شده 556
- قسمت هفتم اخباری که از حضرت باقر(ع)وارد شده: 557
- قسمت هشتم اخباری که از حضرت صادق(ع)وارد شده: 558
- قسمت نهم اخباری که از حضرت موسی بن جعفر علیه السلام وارد شده: 560
- قسمت دهم اخباری که از حضرت رضا(ع)وارد شده: 561
- قسمت یازدهم اخباری که از حضرت جواد(ع)وارد شده: 562
- قسمت دوازدهم اخباری که از حضرت هادی(ع)وارد شده: 563
- قسمت سیزدهم اخباری که از حضرت عسکری علیه السلام وارد شده: 565
- قسمت چهاردهم اخباری که از کتاب سلیم بن قیس 566
- «(مبحث نهم)» در علامات ظهور حضرت صاحب الزمان عجل اللّه تعالی فرجه: 569
- (مبحث یازدهم) در کیفیت ظهور حضرت مهدی(عج)و سیره او و شمۀ از قضایای واقعه در ایام ظهورش: 582
- اشاره 585
- (مبحث دوازدهم) در رجعت 585
- اشاره 585
- مقصد اول در اثبات رجعت: 585
- اخبار رجعت: 587
- (مقصد دوم) در اثبات وقوع رجعت در امم سابقه: 595
- «(مقصد سوم)» در دفع شبهات منکرین رجعت: 597
- (مقصد چهارم) در بیان کسانی که رجعت میکنند: 599
- اشاره 601
- اشاره 602
- امر اول:در حقیقت روح انسانی و اثبات بقاء آن: 602
- ادلۀ اثبات روح انسانی و تجرد آن: 604
- بقاء روح: 606
- امر سوم در اثبات معاد: 610
- اشاره 610
- ادله عقلیه بر اثبات معاد: 610
- ادله نقلیه بر اثبات معاد: 612
- اقوال حکماء و متکلمین در معاد: 614
- تحقیق در مذهب حق: 615
- اخبار داله بر معاد جسمانی: 621
- گفتار صدر المتألهین در باره معاد: 623
- گفتار شیخ احمد احسائی در باره معاد: 627
- امر چهارم در بیان شبهه آکل و مأکول و جواب آن: 629
- امر پنجم در بیان شبهه اعاده معدوم و جواب آن: 632
- اشاره 637
- امر ششم در بطلان تناسخ: 637
- اشاره 640
- علل و اسباب موت: 642
- کیفیت موت: 644
- اشاره 647
- امر اول در حقیقت ملائکه: 647
- امر سوم-در رد بعضی از شبهات: 650
- امر چهارم در دیدن محتضر،پیغمبر(ص)و ائمه(ع)هدی را: 651
- امر پنجم در حضور شیطان نزد محتضر 654
- اشاره 661
- امر اول-در بیان ادراکات انسان پس از مردن: 661
- امر سوم-در سؤال قبر: 662
- امر دوم-در برگشتن روح ببدن: 662
- امر چهارم در عالم برزخ: 664
- امر پنجم در مثوبات و عقوبات عالم برزخ: 665
- امر ششم در تقسیم اخبار وارده در خصوصیات عالم برزخ: 666
- اشاره 703
- مطلب اول در کسانی که مورد محاسبه واقع میشوند: 704
- مطلب دوم- 705
- مطلب چهارم- 707
- مقصد اول در اصل میزان: 709
- اشاره 709
- مقصد دوم در حقیقت میزان: 710
- مقصد سوم- 711
- مقصد چهارم- 712
- مقصد پنجم- 712
- مقصد ششم در بیان احباط و تکفیر: 714
- اشاره 718
- 1-سؤال از انبیاء و اوصیاء: 718
- 2-سؤال از نعمت های الهی: 719
- 3-سؤال از نماز: 719
- 4-سؤال از قرآن: 719
- 6-سؤال از گوش و چشم و قلب در اموری که از آن ها صادر شده، 720
- 7-سؤال از عهدها و قراردادها، 720
- 9-سؤال از حقوق الناس و مظالم عباد 720
- 8-سؤال از حقوق الهی از واجبات و فرائض 720
- اشاره 726
- اما مجانین و قاصرین و مستضعفین: 728
- اما مرجون لامر اللّه: 729
- اما اولاد زنا: 729
- اشاره 731
- اما آیات قرآنی: 731
- اشاره 731
- مقصد اول در وجود بهشت و دوزخ و اینکه آنها الان موجودند: 731
- اما اخبار: 732
- محل بهشت و دوزخ: 734
- مقصد دوم:در اینکه بهشت و دوزخ جسمانی است 736
- مقصد سوم در اوصاف بهشت و نعم و لذات آن: 736
- اشاره 736
- اطعمه و اشربه بهشتی: 740
- لباس های بهشتی: 742
- فرشها و سریرهای بهشتی: 743
- منازل بهشتی: 744
- زوجات بهشتی: 744
- اشاره 748
- آیات قرآنی در وصف انواع عذابهای دوزخ: 748
- [آیاتی که بر آلام روحی اهل دوزخ دلالت دارد] 753
- [اخباری در باره عذابهای اهل دوزخ] 757
- مقصد پنجم در خلود: 759
- اشاره 774
- امر اول در اقسام خوف: 774
- اشاره 774
- اول خوف از خدا: 774
- دوم خوف از معاصی و ملکات رذیله: 776
- سوم خوف از سوء عاقبت: 777
- امر سوم در تحصیل و تحقق خوف: 779
- امر دوم در حد خوف: 779
- امر چهارم [در خوف و رجاء] 780
- اشاره 780
- اشاره 781
- و اما رجاء: 781
- امر اول: 781
- امر دوم: 783
- امر سوم: 783
- امر چهارم: 784
- عنوان اول:آیات و اخباری که دلالت دارد بر نهی از قنوط و یأس از رحمت حق تعالی 785
- امر پنجم در بیان ادله رجاء: 785
- اشاره 785
- عنوان دوم:اخباری که دلالت بر امر برجاء و حسن و مطلوبیت آن دارد، 786
- عنوان سوم:استغفار ملائکه و انبیاء و اولیاء و صلحاء برای جمیع مؤمنین، 787
- عنوان پنجم:بشارتی که در اخبار برای شیعه ذکر شده 788
- عنوان چهارم:مهلت دادن معصیت کار، 788
- عنوان هفتم:اخباری که دارد ابتلائات مؤمن کفاره گناهان اوست 796
- عنوان ششم:آیات و اخباری که دارد جهنم و آتش را خدا برای کفار و معاندین آماده کرده و مؤمنین را بآن میترساند، 796
- عنوان هشتم:اخباری که دارد خدا آتش جهنم را بر مؤمن و موحد حرام کرده 797
- عنوان نهم:اخباری که دلالت بر لزوم حسن ظن بخدا دارد 799
- عنوان دهم:اخباری که دلالت دارد بر اینکه فردای قیامت کفار و ناصبین را بجای شیعیان گنهکار بدوزخ برده و آنان را فدای اینان می نمایند، 799
- عنوان دوازدهم:شفاعت،و کلام در آن در چهار مقام بیان میشود: 807
«(مبحث سوم)» در هول مطلع و آنچه بر انسان پس از مردن تا قیام قیامت وارد می شود:
اشاره
اخبار وارده در این باب بسیار است و علماء حدیث آنها را در کتب خود ضبط فرموده اند (1).
و ما در این مبحث در اطراف اخبار مذکور ببیان و توضیح اموری چند اکتفا میکنیم:
امر اول-در بیان ادراکات انسان پس از مردن:
چنانچه گذشت روح انسانی جوهری است مجرد و غیر از روح حیوانی است و بمردن انسان فانی نمیشود،بلکه تنها علاقه تدبیری و تصرف او از این بدن عنصری قطع می گردد،بنابراین مانعی ندارد که لذائذ و آلام وارده بر این بدن را درک کند و با اهل و اولاد خود تکلم نماید و عملیاتی که نسبت ببدن او می شود ببیند و سخنانی که در این باره گفته میشود بشنود و همراه بدن خود حرکت کند اما نه باین زبان و چشم و گوش و دست و پا و سایر حواس ظاهری بلکه به مردن ادراکات روحی شدیدتر می شود و بدون این آلات امور را درک میکند.
و اخباری که در این مورد وارد شده با کثرت آنها هیچ دلالتی ندارد که انسان پس از مردن و در قبر با این زبان جسمانی سخن گوید یا با این چشم مادی
1- 1) به مجلد چهارم بحار الانوار مجلسی و معالم الزلفی بحرانی و جلد سوم کفایه الموحدین مراجعه شود.