کلم الطیب صفحه 68

صفحه 68

متوقف بر وجود اجزاء میباشد.

و اما احتیاج مرکب وهمی بمرکّب(بکسر کاف)بجهت این ستکه چنانچه در مقدمه بیان شد وجود و عدم نسبت بماهیات یکسان است و تا علتی برای وجود آنها پیدا نشود موجود نگردند،بنابراین ماهیت از جهت اینکه ماهیت است در وجود محتاج بافاضه وجود از علتش میباشد و با عدم علت معدوم است(زیرا عدم دیگر علت نمیخواهد و همان نبودن علت وجود برای عدم او کافی است و اینکه گفته اند«عدم العله علّه للعدم»تسامح در تعبیر است چون عدم تأثیر ندارد) پس خلاصه مرکب بجمیع اقسامش محتاج است و احتیاج نقص و از لوازم ممکن است و با واجب الوجودی منافات دارد.

دوم از صفات سلبیه اینست که خداوند جسم و جوهر و عرض نیست:

و معنی جسم و جوهر و عرض در مقدمه ذکر شد و دلیل بر نفی این صفات همان نفی ترکیب است برای اینکه جسم و جوهر و عرض بجمیع اقسامشان مرکبند و چون ثابت شد خداوند مرکب نیست پس جسم و جوهر و عرض نخواهد بود.

و بیان ترکیب آنها این ستکه (1)جوهر یا ماده است و آن بدون صورت تحقق پیدا نمیکند و یا صورت است که بفرض تحققش بدون ماده،مرکب از وجود و ماهیت است و یا جسم است که از صورت و ماده و همچنین از اجزاء صغار صلبه بنا بر قول ذیمقراطیس یا از اجزاء غیر متناهی بنا بر قول محققین ترکیب یافته است و یا عقل و نفس است که اگر چه مجرد از ماده و صورتند لکن مرکب


1- 1) چون جسم قسمی از جوهر است و بیان ترکیبش در ضمن جوهر می شود لذا جداگانه ذکر نشد.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه