کلم الطیب صفحه 704

و مثل حدیثی که از پیغمبر اکرم صلی اللّه علیه و آله روایت شده که فرمود:«حاسبوا انفسکم قبل ان تحاسبوا»(بحساب خود رسیدگی کنید پیش از آنکه بحساب شما رسیدگی نمایند)و حدیثی که از حضرت صادق علیه السّلام روایت شده که فرمود:«فحاسبوا انفسکم قبل ان تحاسبوا علیها فان للقیمه خمسین موقفا کل موقف مقام الف سنه»(پس بحساب خود رسیدگی کنید پیش از آنکه از شما محاسبه کنند،بدرستی که برای روز قیامت پنجاه ایستگاه است که هر ایستگاهی هزار سال در آن مکث میشوید)و غیر ذلک از اخبار دیگر.

و در این مبحث باید چند مطلب را تذکر دهیم:

مطلب اول در کسانی که مورد محاسبه واقع میشوند:

آنچه از مجموع اخبار وارده در این موضوع استفاده میشود بندگان نسبت باین موقف بر چهار صنفند:

صنف اول- کسانی که بی حساب داخل بهشت میشوند و آن ها مؤمنینی هستند که در موقف حساب هیچ گناهی بر آن ها نباشد و این ها نیز چند طبقه اند.

1-کسانی که اصلا گناهی در دنیا مرتکب نشده و گرد معصیتی نگردیده اند مانند معصوم و تالی تلو معصوم.

2-کسانی که از کبائر اجتناب ورزیده ولی گاهگاهی مرتکب صغائر شده اند که بنص قرآن مغفورند «إِنْ تَجْتَنِبُوا کَبٰائِرَ مٰا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُکَفِّرْ عَنْکُمْ سَیِّئٰاتِکُمْ» (1).

3-کسانی که مرتکب کبائر شده ولی بتوبه موفق شده اند چنانچه میفرماید: «إِلاّٰ مَنْ تٰابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلاً صٰالِحاً فَأُوْلٰئِکَ یُبَدِّلُ اللّٰهُ سَیِّئٰاتِهِمْ حَسَنٰاتٍ» (2).