کلم الطیب صفحه 720

5-سؤال از محرمات

مخصوصا معاصی کبیره مانند دروغ،غیبت، نمامی،افتراء،فحش،قتل نفس،زنا،لواط،شرب خمر نظر کردن به اجنبیه و امثال اینها که بر طبق آن ها اخبار صریحه وارد شده است.

6-سؤال از گوش و چشم و قلب در اموری که از آن ها صادر شده،

چنانچه در قرآن مجید میفرماید: «إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤٰادَ کُلُّ أُولٰئِکَ کٰانَ عَنْهُ مَسْؤُلاً» (1)(محققا گوش و چشم و دل همه اینها مسئول میباشند).

7-سؤال از عهدها و قراردادها،

و این اعم است و شامل جمیع عهود از عهد با خالق و خلق می شود،چنانچه میفرماید: «وَ أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ کٰانَ مَسْؤُلاً» (2)(بعهد وفا کنید،بدرستی که عهد مورد سؤال قرار میگیرد).

8-سؤال از حقوق الهی از واجبات و فرائض

مانند حج و صوم و نحو اینها.

9-سؤال از حقوق الناس و مظالم عباد

مانند حق والدین و زوج و زوجه و رحم و همسایه و فقراء و ایتام و استاد و شاگرد و عالم و متعلم و سایر طبقات مردم و این موقف بسیار سخت و دشوار است و در حدیث قدسی وارد شده که خداوند میفرماید:«و عزتی و جلالی لا یجوزنی ظلم ظالم» (بعزت و جلالم قسم است که ظلم ظالمی از من در نگذرد)و آیه شریفه «إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصٰادِ» (3)(بدرستی که پروردگار تو در کمینگاه است)باین موقف تفسیر شده است.

1- 1) سوره بنی اسرائیل آیه 38
2- 2) سوره بنی اسرائیل آیه 36
3- 3) سوره فجر آیه 13