کلم الطیب صفحه 727

اعراف دو دسته اند: دسته اول- انبیاء و اوصیاء آنها و در بعضی اخبار پیغمبر ما و اوصیاء طاهرین او صلوات اللّه علیهم اجمعین میباشند و اینها بر اعراف که تل بلندی بین بهشت و جهنم است ایستاده و تمام اهل بهشت و جهنم را بسیمای آنها میشناسند و علو رتبه اینها بر اهل بهشت و جهنم معلوم شده و همه آنها را مشاهده می کنند و صدر آیات مذکور راجع باینهاست.

دسته دوم- جماعتی از مؤمنین گناهکار میباشند که معاصی آنها مانع دخول بهشت و ایمان آنها مانع دخول جهنم گردیده است و اینان را در آنجا نگاهداشته ولی خود آنها اگر چه از دخول بهشت ممنوعند لکن امید و طمع دارند که بشفاعت پیغمبر و امام داخل بهشت شوند و وقتی این گناهکاران باهل جهنم نظر می کنند میگویند خدایا ما را با قوم ستمکاران قرار مده،پس پیغمبران و خلفای ایشان بامر پروردگار از اینان شفاعت کنند و داخل بهشت گردند،اینک ترجمه آیات:

«و میان بهشت و دوزخ حجابی خواهد بود،و بر اعراف(تلهای بلندی که میان بهشت و دوزخ است و شاید حجاب اشاره بآنها باشد)مردانی چندند (که انبیاء و اوصیاء و نبی ما و ائمه هدی باشند)که اهل بهشت و دوزخ را بسیمای آنها میشناسند،و ندا کنند(دسته دوم که مؤمنین گناهکار باشند)اهل بهشت را که سلام بر شما باد،این گناهکاران هنوز داخل بهشت نشده ولی امید و طمع دارند که داخل بهشت شوند،موقعی که دیده های ایشان بجانب اهل دوزخ گردانیده شود گویند پروردگارا ما را با گروه ستمکاران قرار مده،و اصحاب اعراف(که دسته اول باشند)مردانی را که در دوزخند و آنان را بسیمایشان میشناسند ندا کنند و گویند آنچه از مال و غیره جمع کردید و آنچه شما بزرگی نمودید شما را بی نیاز نکرد(سپس اشاره باین مؤمنان گناهکار کنند و باهل جهنم گویند)آیا اینان آن کسانی هستند که شما قسم خورده بودید که خدای بر آنان رحمت نکند(آنگه باین گناهکاران رو کنند و گویند)داخل بهشت شوید و حال آنکه خوفی بر شما نیست و شما محزون نخواهید بود».