کلم الطیب صفحه 76

و دلیل بر نفی رؤیت اینست که دیده شدن بچشم از لوازم اجسام و اعراض است و خداوند مجرد میباشد و دیدن مجرد ممکن نیست.

و دیگر آنکه شرط رؤیت مواجهه(در جهت بودن)و مقابله(روبرو بودن) است با آنچه در حکم مواجهه و نازل منزله آنست مانند دیدن در آینه،و خداوند در جهت و سمت و مکان نیست چنانچه گذشت.

و دیگر آنکه خداوند در قرآن مجید خطاب بموسی علیه السّلام فرمود: لَنْ تَرٰانِی (1)(هرگز مرا نمی بینی)و لن برای نفی همیشگی است و نیز در آیه دیگر خود را ستوده،باینکه لاٰ تُدْرِکُهُ الْأَبْصٰارُ وَ هُوَ یُدْرِکُ الْأَبْصٰارَ وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ (2)(چشمها او را درک نکنند درحالی که او ادراک کننده چشمهاست و او دانای بخفایا و دقایق امور و آگاه از حقایق آنهاست).

و همچنین مذمت فرموده است کسانی را که طلب رؤیت نمودند در آیه فَقَدْ سَأَلُوا مُوسیٰ أَکْبَرَ مِنْ ذٰلِکَ فَقٰالُوا أَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَهً فَأَخَذَتْهُمُ الصّٰاعِقَهُ بِظُلْمِهِمْ (3)

(بتحقیق سؤال نمودند از موسی بزرگتر،از این پس گفتند بعیان و علانیه خدا را بما نشان ده،پس صاعقه آنها را فرا گرفت و همه را بسوخت بواسطه ظلم آنها یعنی طلب رؤیت نمودن)و در آیۀ دیگر، وَ قٰالَ الَّذِینَ لاٰ یَرْجُونَ لِقٰاءَنٰا لَوْ لاٰ أُنْزِلَ عَلَیْنَا الْمَلاٰئِکَهُ أَوْ نَریٰ رَبَّنٰا لَقَدِ اسْتَکْبَرُوا فِی أَنْفُسِهِمْ وَ عَتَوْا عُتُوًّا کَبِیراً (4)(گفتند آنان که امید ندارند رسیدن بجزای ما را چرا نفرستاد خداوند بر ما ملائکه را یا چرا نمی بینیم پروردگار خود را هرآینه اینها کبر ورزیدند و از حد در گذشتند و تجاوز کردند تجاوز بزرگ).

و مجسمه(طایفۀ از اهل سنتند که خدا را جسم میدانند)و کرامیه(طایفۀ از اهل سنتند که خدا را جوهر دانند)میگویند:خداوند بطور مواجهه دیده میشود

1- 1) سوره اعراف آیه 139
2- 2) سوره انعام آیه 103
3- 3) سوره نساء آیه 153
4- 4) سوره فرقان آیه 24