کلم الطیب صفحه 776

خداست)و نیز از آن حضرت روایت شده که فرمود:«أتمکم عقلا اشدکم للّه خوفا» (آن کس عقلش تمامتر است که خوفش نسبت بخدا بیشتر باشد)و از حضرت سید الساجدین علیه السّلام روایت شده که در مناجات خود عرض میکند«سبحانک عجبا لمن عرفک کیف لا یخافک»(منزهی تو،شگفت است از کسی که ترا بشناسد چگونه از تو نترسد)و از حضرت باقر علیه السّلام روایت شده که فرمود:«من عرف اللّه خاف اللّه»(کسی که خدا را بشناسد از او میترسد)و غیر اینها از اخبار دیگر.

دوم خوف از معاصی و ملکات رذیله:

این خوف حاصل نشود مگر بعد از معرفت بزیانهای معصیت و صفات پست،و زیانهای معصیت بسیار است از آن جمله:

(1)استحقاق عقوبت و عذاب،چه آنکه هر معصیتی آدمی را مستحق عذاب میکند،و چنانچه گذشت اگر خداوند برای یک معصیت انسان را بدوزخ ببرد خلاف عدل ننموده زیرا بنده بهمان یک معصیت خود را مستحق عقوبت نموده تا چه رسد باینکه دارای اعمال ناشایسته و صفات ناپسندیده بسیاری باشد.

(2)دوری و بعد از رحمت حق،چنانچه عبادت موجب قرب برحمت اوست.

(3)سیاهی قلب،چون قلب و روح انسانی بمنزله آینه مصفائی است و هر معصیتی که از انسان صادر شود بمنزله خال سیاهی است که در این آینه احداث شود اگر بواسطه توبه صیقلی نمود باز مصفا میشود وگرنه بهر معصیتی خال سیاه دیگری تولید میشود و اگر خدای نخواسته تمام صفحه قلب سیاه شد دیگر امید خیری در او نیست،چنانچه از باقرین علیهم السّلام روایت شده که فرمودند:«لا یرجی بخیر»و در خبر دیگر«صار اعلاه اسفله».

(4)ضعف ایمان،بلکه بسیاری از معاصی است که در آیات و اخبار نفی ایمان از مرتکبین آنها شده مانند ترک صلاه و زکاه و حج و سرقت و شرب خمر و زنا و نحو اینها و بطور کلی هر معصیتی موجب ضعف ایمان و اصرار و