کلم الطیب صفحه 806

بر او صادق است و نمیتوان اعمال او را در صورتی که دارای شرایط صحت باشد) مردود دانست.

و هرگاه گفته شود از بسیاری آیات قرآن بقرینه عطف استفاده میشود که ایمان باتقوا مغایرت دارد-یعنی-ایمان و تقوی دو چیز است،چنانچه آیه شریفه که در صدر این عنوان متذکر شدیم مشعر باین مطلب میباشد،زیرا میفرماید:

«رَحْمَتِی وَسِعَتْ کُلَّ شَیْءٍ فَسَأَکْتُبُهٰا لِلَّذِینَ یَتَّقُونَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکٰاهَ وَ الَّذِینَ هُمْ بِآیٰاتِنٰا یُؤْمِنُونَ»

-1

که رحمت را بکسانی که دارای تقوی و ایمانند اختصاص داده و اگر متقی عبارت از مؤمن بود احتیاج بعطف«و الذین هم بآیاتنا یؤمنون»نبود، زیرا عنوان اول«متقی»شامل عنوان ثانی«مؤمن»نیز بود.

جواب گوئیم اولا-ممکن است از تقوی در آیه مزبور و نحو آن مرتبه بالاتر از درجه اولی تقوی،و از ایمان درجه اولی آن مراد باشد و رحمت برای هر دو دسته نوشته شود.

و ثانیا-ممکن است عطف،عطف تفسیری و جمله دوم مبین جمله اولی باشد.

و ثانیا-بر فرض تسلیم،چنانچه گفته اند اثبات شیء نفی ما عدا را نمیکند، لذا ممکن است رحمت برای اینها نوشته شود و برای غیر اینها نیز مکتوب گردد.

بالجمله در اینکه مؤمن هر چند معصیت کار باشد قابلیت رحمت دارد سخنی نیست زیرا از ضروریات مذهب و مستفاد از آیات و اخبار است،ولی باید ملتفت و متوجه بود که هر معصیتی که از انسان صادر میشود بمنزلۀ تیشۀ است که برداشته و ریشۀ ایمان را از دل بر میکند و چه بسا خوض در معصیت که موجب زوال و اضمحلال ایمان گردیده و چه بسا اشخاص معصیت کار که از رشته ایمان خارج شده اند.

بنابراین شخص مؤمن باید با منتهای سعی و کوشش در انجام وظائف الهی