کلم الطیب صفحه 83

از غیر خود نمیباشد.

و مخالفین توحید افعالی طوائف بسیاری هستند که ببعض از آنها در مبحث قدرت اشاره شد و من جمله از آنها مفوّضه اند و اینها نیز چند دسته اند.

دسته اول-یهودند که قائلند عالم در ایجاد محتاج بصانع است ولی در بقا باو احتیاجی ندارد و میگویند:خداوند از روز یکشنبه تا روز جمعه دستگاه آفرینش را خلق فرمود و روز شنبه را استراحت نمود (1)و این دستگاه همینطور بکار خود ادامه میدهد،موجودات حیات می یابند و روزی میطلبند و تولید و تناسل مینمایند و بالاخره میمیرند و خداوند در آنها تأثیری ندارد،نظیر کارخانۀ که صانعی آن را بسازد و بکار بیندازد.آن کارخانه در کار خود دیگر بصانع احتیاجی ندارد و خودش بکار خود مشغول است و خداوند در قرآن مجید در ردّ این طایفه میفرماید وَ قٰالَتِ الْیَهُودُ یَدُ اللّٰهِ مَغْلُولَهٌ غُلَّتْ أَیْدِیهِمْ وَ لُعِنُوا بِمٰا قٰالُوا بَلْ یَدٰاهُ مَبْسُوطَتٰانِ یُنْفِقُ کَیْفَ یَشٰاءُ (2)(گفتند یهود دست خدا بسته است«یعنی فیض او قطع شده»دستهای آنها بسته باد و لعنت و حرمان از رحمت برای آنها باد بواسطه گفتارشان بلکه دستهای خدا باز است«یعنی فیض او مستدام است و لا ینقطع افاضه فیض مینماید»انفاق و افاضه میکند هر طوری که بخواهد«یعنی فیض او از روی حکمت و اراده و مشیت است».)

و در آیۀ دیگر میفرماید: کُلَّ یَوْمٍ هُوَ فِی شَأْنٍ (3)(هر روز او در شأن و کاری است).

و نیز بحس و وجدان مشاهده میشود که چه بسا کارهائی را که آدمی تمام هم و کوشش خود را بر انجام آن مصروف میدارد و موفق بانجام آن نمیشود

1- 1) بهمین جهت روز شنبه را تعطیل میکنند.
2- 2) سوره مائده آیه 69
3- 3) سوره الرحمن آیه 30