متن و ترجمه توحید صدوق صفحه 268

1- أی من قبل أن یسأل عنه، کما فی الحدیث التالی.

«مترجم گوید» که آنچه در این حدیث واقع شده از رد کانها با ضمیر مؤنث و و اثبات کانه بضمیر مذکر خفاء و اشکالی دارد زیرا که این ضمیر راجع است بلفظ «الزجاجه» و آن مؤنث است پس باید که ضمیر بسوی آن مؤنث باشد و هر چند که تذکیر ضمیرش باعتبار تذکیر خبر که کوکب است یا بتأویل زجاجه بقندیل جائز باشد و موجب صحت تذکر ضمیر شود مگر آنکه صحت تأنیث آن را دفع نمیکند مگر آنکه باین طریق نازل شده باشد که غیر آن درست نیست و هر چند که بحسب عربیت درست بلکه اظهر باشد و ممکن است که لفظ الزجاجه در آیه نباشد چنان که در این حدیث نیست و بناء بر این ضمیر در کانه راجع بمصباح است.

حدیث 4

4- حَدَّثَنَا إِبْرَاهِیمُ بْنُ هَارُونَ الْهِیتِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی الثَّلْجِ قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ الزُّهْرِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَبِیحٍ قَالَ حَدَّثَنَا ظَرِیفُ بْنُ نَاصِحٍ عَنْ عِیسَی بْنِ رَاشِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع فِی قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ کَمِشْکاهٍ فِیها مِصْباحٌ قَالَ الْمِشْکَاهُ نُورُ الْعِلْمِ فِی صَدْرِ النَّبِیِّ ص- الْمِصْباحُ فِی زُجاجَهٍ الزُّجَاجَهُ صَدْرُ عَلِیٍّ ع صَارَ عِلْمُ النَّبِیِّ ص إِلَی صَدْرِ عَلِیٍّ ع الزُّجاجَهُ کَأَنَّها کَوْکَبٌ دُرِّیٌّ یُوقَدُ مِنْ شَجَرَهٍ مُبارَکَهٍ قَالَ نُورٌ- لا شَرْقِیَّهٍ وَ لا غَرْبِیَّهٍ قَالَ لَا یَهُودِیَّهٍ وَ لَا نَصْرَانِیَّهٍ- یَکادُ زَیْتُها یُضِی ءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ قَالَ یَکَادُ الْعَالِمُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ ع یَتَکَلَّمُ بِالْعِلْمِ قَبْلَ أَنْ یَسْأَلَ- نُورٌ عَلی نُورٍ یَعْنِی إِمَاماً مُؤَیَّداً بِنُورِ الْعِلْمِ وَ الْحِکْمَهِ فِی إِثْرِ إِمَامٍ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ ع وَ ذَلِکَ مِنْ لَدُنْ آدَمَ إِلَی أَنْ تَقُومَ السَّاعَهُ.