- واژگان کلیدی 1
- چکیده 1
- طرح مسئله 2
- اشاره 4
- عبور از نگاه انحصار گرا به تشابک منابع معرفت 4
- تعریف مفاهیم 4
- 1. بن بست روش شناسی حصرگرای حکیمان مشائی و رونمایی از ره¬یافت های جدید 7
- 2. شواهد و نمونه هایی از امداد وحی به عقل 12
- 3. حجیت متشابک کتاب و سنت 14
- جمع بندی و نتیجه گیری 17
- منابع 19
- اشاره 22
- چکیده 22
- واژگان کلیدی 22
- مسئله نفی صفات در روایات اهل بیت علیهم السلام 22
- مقدمه 23
- روایات نفی صفات 24
- روایات اثبات صفات 30
- وصف سلبی 33
- وصف به افعال 35
- الف) وصف و تحدید 36
- اشاره 36
- چالشهای قول به انتساب صفت در ذات الهی 36
- ب) وصف و تشبیه 37
- ج) تباین میان خالق و مخلوق 38
- ه) وصف و توهم 40
- د) وصف و احاطه 40
- نتیجه 42
- منابع 43
- اشاره 44
- آموزه بداء در اندیشه امامیه از آغاز غیبت تا پایان مدرسه بغداد 44
- چکیده 44
- واژگان کلیدی 44
- مقدمه 45
- نقطه آغازین 46
- چراییِ تغییر در تبیین اندیشه بداء 48
- اندیشه شیخ صدوق 50
- شیخ مفید و بداء 51
- سیدمرتضی 53
- شیخ طوسی 56
- ابو¬الفتح کراجکی 59
- نتیجه 60
- منابع 61
- اشاره 62
- رویکرد متکلمان امامیه در بغداد به معتزلیان شیعه شده(با تاکید بر سید مرتضی،ابن راوندی و ابوعیسی وراق) 62
- چکیده 62
- واژگان کلیدی 62
- مقدمه 63
- رابطه نوبختیان با وراق و ابن راوندی 64
- رابطه شیخ مفید با وراق و ابن راوندی 66
- رابطه سیدمرتضی، وراق و ابن راوندی 67
- مقایسه اندیشه¬های سیدمرتضی و ابن راوندی 71
- علم الهی 71
- اشاره 71
- کلام الهی 72
- ایمان و کفر 72
- بداء 72
- قدرت 73
- حقیقت انسان 73
- امامت 75
- ثواب و عقاب 75
- نتیجه 76
- منابع 77
- واژگان کلیدی 79
- مقایسه اندیشه های کلامی نوبختیان و شیخ مفید در بستر میراث کلامی امامیه و معتزله 79
- اشاره 79
- چکیده 79
- درآمد 80
- معرفت و ابزار شناخت 81
- خداشناسی 84
- جهان شناسی 85
- طبایع اربعه 86
- حرکت و سکون عالم 86
- بقای جواهر 86
- مکان 86
- عدل الهی 87
- حقیقتِ انسان 87
- استطاعت 88
- ایمان و اسما و احکام 90
- وعید 91
- موافات 92
- احباط 93
- گناهان صغیره و کبیره 94
- معرفت و طاعت کفار 94
- «نبوت» تفضل است یا استحقاق؟ 96
- پیامبرشناسی 96
- أعواض 96
- تحریف قرآن 97
- امام¬شناسی 99
- علمِ امام 100
- راه شناخت امام 100
- اعجازِ امام 101
- ارتباط امام با فرشتگان 103
- انبیا و امامان پس از رحلت 103
- نتیجه¬گیری 104
- انتخاب کارگزاران امام 104
- منابع 106
- مراحل تبیین اصل امامت در عصر حضور 109
- چکیده 109
- اشاره 109
- واژگان کلیدی 109
- درآمد 110
- اشاره 111
- اشاره 111
- تبیین اصل «امامت» در چهار دوره 111
- 1 دورۀ پیامبر اسلام تا پایان دورۀ امامت امام سجاد(ع) 111
- الف) نمونه های قرآنی 112
- ب) نمونه هایی از روایات 113
- خلافت 113
- ولایت 114
- امامت و علم 115
- عصمت 115
- وراثت و وصیت 115
- 2. دورۀ صادقین علیهما السلام 116
- اشاره 116
- علم 117
- نصّ و نصب 117
- عصمت 119
- علم غیب 119
- 3. دورۀ امام کاظم و امام رضا علیهماالسلام (تثبیت و تصحیح اندیشه) 120
- اشاره 120
- نص، علم و عصمت 121
- سخنی جامع در باب امامت و صفات آن 123
- 4. از دورۀ امام جواد(ع) تا ابتدای عصر غیبت (عینیت اندیشه) 124
- نگرشی جامع بر صفات امام 124
- اشاره 124
- موضوع غیبت امام دوازدهم و سازمان وکالت 126
- نتایج 127
- منابع 128
- واژگان کلیدی 131
- اشاره 131
- اری روبین و نظریه امامت مورثی شیعه ( در بوته سنجش) 131
- چکیده 131
- درآمد 132
- نقد کلی 134
- اشاره 134
- 1. عدم تناسب عنوان با متن 134
- نقد روشی 135
- 2. عدم جامعیت منابع تحقیق 135
- مفهوم شناسی 136
- نقد محتوایی 136
- اشاره 137
- وراثت در لغت و اصطلاح 137
- اشاره 138
- الف) وراثت در فقه 138
- 1. وراثت در برداشت فقهی 138
- ج) وراثت در روایات 139
- ب) وراثت در قرآن 139
- 2. وراثت ژنتیکی 141
- جنبه اجتماعی 143
- 3. وراثت مواخاتی 143
- اشاره 143
- جنبه حقوقی 144
- نتایج 146
- منابع 147
- چکیده عربی مقالات 149
چکیده
سخن از ربط و نسبت منابع شناخت، در نظام معرفت دینی، اهمیت خاصی دارد. دیدگاه های موجود در این زمینه، از ره یافت های گوناگونی بهره جسته اند؛ برخی عقل را در مقام ثبوت و اثبات مستقل دیده و برخی دیگر نص را کاملاً خود بسنده تلقی کرده اند. در این نوشتار هردو نگاه، ناتمام معرفی شده و از حجیت متشابک عقل و نقل دفاع شده است. عقل، چه در مقام معناگری و فهم گزاره ها، چه در مقام تبیین و تدلیل آن ها و چه در مقام دفاع، همراه نقل حرکت می کند. نقل نیز در تنبیه، تقریر، تذکر و تعلیم حقایق به دیگران و کمال یافتن روش، به عقل مدد می رساند؛ در غیر این صورت، عقل به تعلیق، تقلیل و تأویل بی ضابطه آموزه های دینی منتهی شده و نقل نیز از پایگاه بین اذهانی محروم می شود. از آن جا که عقل امدادهای نقل را تصدیق و در ساختار خود هضم می کند، روش شناسی نهاییِ مورد قبول، عقلی است.
واژگان کلیدی
عقل، نقل، فطرت، منابع معرفت، حجیت متشابک، توسعۀ ظرفیت عقل.
1- . پژوهشگر ارشد پژوهشگاه قرآن و حدیث و استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
2- عضو هیأت علمی مؤسسه تحصیلات عالی اشراق (هرات - افغانستان).