- واژگان کلیدی 1
- چکیده 1
- اشاره 2
- 1. تعریف ایمان 2
- مقدمه 2
- 11. ایمان موهبتی 3
- 2. ایمان موهبتی در قرآن 3
- 13. هدایتِ به ایمان 8
- اشاره 8
- 3. ایمان در روایات 8
- 23. درخواست ایمان از خدا 9
- 33. اعطای ایمان 10
- 43. توفیق ایمان 10
- 53. قرارِ (سکینه) ایمان 11
- 63. نور ایمان 12
- 73. روح ایمان 13
- برآیند 14
- منابع 16
- اثبات و تحلیل شان وساطت فیض امامان علیهم السلام 17
- چکیده 17
- اشاره 17
- واژگان کلیدی 17
- مقدمه 18
- اشاره 18
- 1.معناشناسیِ وساطت فیض 18
- یکم 19
- دوم 19
- 2. اثبات وساطت فیض جزئی 20
- 3. اثبات وساطت فیض کلی 20
- اشاره 20
- دسته اول 21
- دسته دوم 22
- 4. تحلیل نقش امام در وساطت فیض 24
- اشاره 24
- 14. وساطت فیض جزئی 24
- اشاره 27
- دوم 27
- یکم 27
- 24. وساطت فیض کلی 27
- سوم 28
- چهارم 29
- نتیجه گیری 30
- 5. واسطه های دیگر فیض کلی 30
- توضیحات 31
- منابع 31
- گستره علم امام در اندیشه علمای شیعه 33
- اشاره 33
- واژگان کلیدی 33
- چکیده 33
- تبیین مسئله 34
- مشرب های گوناگون علما دربارۀ قلمرو علم امام 35
- اشاره 35
- الف) تردید و سکوت در حدود علم امام 35
- اشاره 35
- شیخ مفید 36
- اشاره 36
- ب) محدود بودن قلمرو علم امام 36
- تحلیل و بررسی این رویکرد 36
- سید مرتضی 37
- امین الاسلام طبرسی 38
- محمد شهر آشوب مازندرانی 38
- سید علی قزوینی 39
- تحلیل و بررسی این رویکرد 39
- اشاره 42
- ج) تعمیم در قلمرو علم امام 42
- شیخ محمد حسین اصفهانی 43
- آخوند خراسانی 43
- شیخ محمد حسین مظفر 43
- امام خمینی رحمه الله علیه 44
- علامه طباطبایی رحمه الله علیه 44
- آیت الله جوادی آملی 45
- تحلیل و برسی رویکرد سوم 46
- دلایل موافقانتعمیم علم امام 48
- ادله عقلی 48
- اشاره 48
- ادله نقلی و روایات 48
- نتیجه 49
- منابع 50
- اشاره 53
- چکیده 53
- واژگان کلیدی 53
- برسی تاثیر شیعیان کوفه از فرهنگ رای و قیلس در نیمه اول سده دوم 53
- 1. رواج رأی گرایی در پایان قرن اول و ابتدای قرن دوم 54
- اشاره 56
- 2. تمایل برخی شیعیان به الگوی اصلاح شدۀ قیاس 56
- مومن طاق 57
- ابان بن تغلب 57
- اشاره 57
- استفاده از قیاس به عنوان روش دست یابی به نتیجه و اثبات حق 57
- ابو بصیر 58
- محمد بن حکیم 58
- سماعه بن مهران 59
- سایر موارد 60
- تربیت شیعیان در مسیر پرهیز از قیاس 61
- پرسشهای شیعیان درباره منابع علم امام 62
- 3. انتظار جواز رأی و قیاس برای خود امامان علیهم السلام 62
- اشاره 62
- مقوله معضلات یا موضوعاتی که در کتاب و سنتا نبوده 63
- جمع بندی 65
- منابع 66
- واژگان کلیدی 69
- مقصود اصلی در اعتقادات 69
- اشاره 69
- چکیده 69
- مقدمه 70
- دیدگاه اول: شناخت و معرفت عقلی 71
- اشاره 71
- دفع ضرر محتمل 72
- نصوص 72
- ادله وجوب معرفت الله 72
- اشاره 72
- وجوب شکر منعم 72
- اجماع 72
- ادله وجوب نفسی شناخت و معرفت عقلی 73
- نقد و برسی 74
- ادله وجوب تدین 76
- اشاره 76
- دیدگاه دوم : وجوب تدین 76
- نتیجه نهایی 80
- منابع 80
- مناسبات امامیه و زیدیه 83
- چکیده 83
- واژگان کلیدی 83
- اشاره 83
- درامد 84
- 11. پیوندهای خانوادگی 84
- 1. تعامل اجتماعی و سیاسی 84
- 21. همکاری در عرصۀ سیاسی 86
- 31. همکاری در عرصه های اجتماعی 87
- 41. همکاری در برابر مخالفان تشیع 88
- 12. داد و ستد میراث حدیثی 89
- 2. تعامل علمی و فرهنگی 89
- 22. توجه به دست آوردهای علمی ِ یکدیگر 91
- اشاره 92
- 3. تقابل علمی 92
- 13. ردّیه نگاری زیدیان علیه امامیه 94
- 23. ردّیه نگاری امامیان علیه زیدیه 96
- 14. روی گردانی زیدیان به امامیه 97
- اشاره 97
- 4. روی گردانی زیدیان و امامیان به مذهب یکدیگر 97
- 24. روی گردانی امامیان به زیدیه 98
- جمع بندی 100
- منابع 101
- اشاره 105
- چکیده 105
- طینت و عدل الهی 105
- واژگان کلیدی 105
- درآمد 106
- 1.مضمون روایت طینت 106
- 1. تأثیر تام 108
- اشاره 108
- 2.مسئله عدل الهی 108
- اشاره 109
- 2. تأثیر فی الجمله 109
- 3.دیدگاه ها 109
- 23. دیدگاه سکوت دربارۀ معنا 110
- 13. دیدگاه های حذفی 110
- اشاره 110
- 33. دیدگاه های تأویلی 110
- الف) استناد به علم پیشین الهی 111
- اشاره 111
- نقد و برسی 111
- اشاره 112
- نقد و برسی 112
- اشاره 112
- ب) تأویل طینت های مختلف به عوالم سه گانۀ جبروت، ملکوت و ملک 112
- ج) اخبار طینت، کنایه از علم الهی به آیندۀ انسان ها 112
- نقد و برسی 113
- نقد و برسی 113
- د) اختلاف طینت ها، کنایه از اختلاف استعدادها و قابلیت ها 113
- اشاره 113
- اشاره 114
- ه) اختلاف طینت ها تابع اطاعت و عصیان در تکلیف مراحل پیشین 114
- نقد و برسی 114
- و) تأویل طینت ها به صورت های نفسانی 115
- اشاره 115
- نقد و برسی 116
- 4. دیدگاه برگزیده 117
- نتیجه 120
- منابع 121
- چکیده عربی مقالات 122
چکیده
«ایمان» از اساسی ترین مفاهیم اعتقادیِ اسلام است، که آن را به اعتقاد قلبیِ همراه با اقرار زبانی و عمل جوارحی معنا می کنند. مطابق آیات و روایات، ایمان آن گاه محقق می شود که مسبوق به معرفتی باشد. این معرفت هم می تواند اکتسابی باشد و هم فیض و عنایت الهی آن را برای انسان حاصل کند. البته در هر دو صورت، تصدیق آن معرفت (قلبی یا لسانی) در حوزۀ اختیار انسان تعریف می شود. ایمانی که از این فرآیند حاصل می شود اکتسابی است و زیربنای ایمانی قرار می گیرد که بر اساس تعابیر روایات، آن را «ایمان موهبتی» می نامیم. ایمان موهبتی، ایمانی است که در ورای ایمان مصطلح قرار داشته و بنا بر آیات و روایات، عطیه و نوری است که بر قلب مؤمن تابانده می شود. نوشتار حاضر بر آن است که به مستندات روایی و قرآنیِ این نوع از ایمان بپردازد.
واژگان کلیدی
واژگان کلیدی: ایمان، اختیار، هدایت، اعطا، سکینه، نور ایمان، روح ایمان.
1- . استادیار دانشگاه باقرالعلومj.
2- . پژوهشگر پژوهشگاه قرآن و حدیث و دانشجوی دکترای دانشگاه قرآن و حدیث.