فصلنامه تحقیقات کلامی شماره: 9 صفحه 1

چکیده

به ادعای برخی روشن فکران معاصر، عقلانیت و معنویت از نیازهای غیرقابل چشم پوشی بشر است، در حالی که دین داری نه تنها از نیازهای بشر نیست، که خود مانعی است بر سر راه تأمین برخی از آن ها. دین داری با عقلانیت قابل جمع نیست، و چون نمی توان از عقلانیت چشم پوشید، لاجرم باید از معنویتِ دین دارانه دست شست. در این مقالۀ کوتاه، تنها به بررسی یک بخش از این ادعا می پردازیم: ادعای امتناع جمع دین داری و عقلانیت. توضیح خواهیم داد که دین داری، به معنی عام کلمه، نسبت به عقلانیت و عدم عقلانیت خنثاست؛ اگرچه دین داری، مستلزم اطاعت محض است، مستلزم اطاعت کورکورانه و بی مبنا نیست؛ و آنچه با عقلانیت ناسازگار است، اطاعت کورکورانه و بی مبناست و نه اطاعت محض.

واژگان کلیدی

عقلانیت، معنویت، دین داری، اطاعت، روشن فکری.