- چکیده 1
- واژگان کلیدی 1
- مقدمه 2
- ادلۀ اثبات وجود خدا از دیدگاه سوئینبرن 2
- 2. اقناعی بودن ادله 4
- 1. پسینی بودن ادله 4
- بایسته های معرفتی ادلۀ اثبات وجود خدا 4
- 3. استقرایی بودنِ ادله (شاهد یا برهان) 5
- اشاره 5
- الف) انواع استقرا 6
- ب) ماهیت ادلۀ استقرایی اثبات وجود خدا 7
- 4. ضرورت نگاه انباشتی به ادله 8
- 1. موجه نبودن بی اعتنایی به ادلۀ پیشینی 9
- نقد و برسی 9
- اشاره 9
- 5. محتمل بودن نتیجه ادله اثبات 9
- 2. موجه نبودن روش استقرایی عام به براهین اثبات 10
- 3. پیش زمینه های قابل تأمل 12
- 4. کارآمدی ادله به صورت مستقل 13
- 5. یقینی بودن نتیجۀ ادله 14
- نتیجه گیری 15
- منابع 16
- چکیده 17
- اشاره 17
- متکلمان امامی عصرِ امام صادق j و مسئلۀ صفات خداوند 17
- واژگان کلیدی 17
- مقدمه 18
- زراره و آل اعین 19
- مومن الطاق 22
- هشام بن سالم جوالیقی 24
- هشام بن حکم 28
- روایات ائمه 33
- نتیجه گیری 34
- منابع 35
- روش شناسی کلامی شیخ حر عاملی در مقام دفاع در حوزه های ردّ شبهات و مکاتب معارض 39
- واژگان کلیدی 39
- اشاره 39
- چکیده 39
- مقدمه 40
- 1. روش شناسی پاسخ به شبهات اعتقادی 41
- اشاره 41
- 1 4. روش شناسی پاسخ به شبهات 42
- اشاره 42
- 1 3. هدف و فواید پاسخ به شبهات 42
- 11. مفهوم «شک» و تفاوت آن با شبهه 42
- 12. مفهوم «سؤال» و تفاوت آن با شبهه 42
- 1 4 1. پاسخ به شبهه با روش ردّ صورت استدلال 43
- 1 4 2 1. پاسخ به شبهه با روش بیان تضاد در دیدگاه شبهه گر 43
- 1 4 2. پاسخ به شبهه با روش ردّ ماده استدلال 43
- اشاره 43
- 1 4 2 2. پاسخ به شبهه با روش ردّ لوازم شبهه 44
- 1 4 2 4. پاسخ به شبهه با روش پاسخ نقضی 44
- 1 4 2 3. پاسخ به شبهه با روش ردّ مبنای شبهه گر 44
- 1 4 2 5. پاسخ به شبهه با روش پاسخ حلی 45
- 1 4 2 6. پاسخ به شبهه با روش ذکر مثال و تشبیه 46
- 1 4 2 8. پاسخ به شبهه با روش تنبیه به استثنای موجود 47
- 1 4 2 7. پاسخ به شبهه با روش تبیین مفردات 47
- اشاره 48
- 2. روش شناسی ردّ مکاتب معارض 48
- 1 4 2 9. پاسخ به شبهه با روش تنبیه به مقتضای حال و شرایط 48
- 2 2. روش شناسی ردّ مکاتب معارض 49
- 2 1. هدف و فواید ردّ 49
- 2 2 1. روش بیان لوازم فاسد دیدگاه 49
- اشاره 49
- 2 2 3. روش استفاده از مبانی طرف مقابل 51
- 2 2 2. روش ردّ مبنایی و زیرساختاری 51
- 2 2 4. روش هم گامی ظاهری با طرف مقابل 53
- 2 2 5. روش اثبات بطلان آموزه 53
- 2 2 6. روش ارجاع به بدیهیات 54
- 2 2 7. روش بیان حکایت و مثال 55
- 2 2 8. روش طرح سؤال و مطالبۀ دلیل از طرف مقابل 55
- نتیجه 56
- منابع 57
- محلّ نزول اولین وحی و آثار کلامی آن 59
- واژگان کلیدی 59
- چکیده 59
- اشاره 59
- دیدگاه ها دربارۀ بدء الوحی 60
- 1. دیدگاه اهل سنت 60
- مقدمه 60
- اشاره 60
- اشاره 60
- روایتِ ابن شهاب زهری از عروۀ بن زبیر از عایشه 61
- اشاره 61
- برسی متنی 62
- برسی سندی 62
- اشاره 64
- روایت عبید بن عمیر بن قتادۀ لیثی 64
- روایت ابن شهاب زهری از ابوسلمه از جابر 64
- برسی محتوایی 65
- پرسش ابوذر درباره اولین نزول وحی 65
- اشاره 65
- برسی سندی 65
- روایات دیگر 66
- تلاش برای توجیه این روایات 66
- برسی محتوایی 66
- اشاره 66
- 2. دیدگاه مستشرقان درباره روایات بداء الوحی 68
- اشاره 71
- روایت حذیفه بن یمان 71
- 3. دیدگاه امامیه 71
- روایت امام صادق 73
- روایت مسعودی در کتاب « اثبات الوصیله» 73
- مناشده امیر المومنین 74
- برسی روایات امامیه 75
- جمع بندی 76
- منابع 77
- واژگان کلیدی 81
- حقیقتِ انسان و مرگ از دیدگاه سید مرتضی 81
- چکیده 81
- اشاره 81
- مقدمه 82
- ماهیت انسان از دیدگاه سید مرتضی 83
- پیش فرضها و مقدمات دیدگاه سید مرتضی 84
- آرای متکلمان درباره چیستی مرگ 90
- نقد نظریه سید مرتضی درباره فنا 93
- ماهیت مرگ از دیدگاه سید مرتضی 95
- نتیجه 96
- منابع 97
- چکیده 99
- واژگان کلیدی 99
- اشاره 99
- گسترۀ مسئولیت انسان از دیدگاه قاضی عبدالجبار همدانی 99
- مقدمه 100
- اشاره 100
- مسئولیت و شرایط تحقق آن 100
- ب) شرایط مسئولیت 101
- اشاره 101
- الف) تعریف مسئولیت 101
- 1. اختیار یا آزادی اراده: 102
- 2. اراده: 103
- 3. قدرت: 104
- 4. عقل و علم: 105
- اشاره 106
- 1. فعل مخترع 106
- اشاره 106
- انواع فعل 106
- الف) تقسیم فعل با توجه به نحوه انجام فعل 106
- 3. فعل متولد 107
- 2. فعل مباشر 107
- ب) تقسیم فعل با بوجه به احکام آنها 108
- آرای گوناگوندرباره میزان فاعلیت انسان نسبت به افعال مختلف 109
- اشاره 109
- الف) کسانی که فاعلیتی برای انسان قائل نیستند 109
- ب) کسانی که قائل به فاعلیت انسان هستند 112
- اشاره 115
- مصادیق هر قسم از افعال 115
- دردها: 116
- الف) افعالی که فقط به صورت مباشر از انسان صادر می شوند: 116
- افعال صادر شده از انسان از نظر قاضی عبد الجبار 116
- اکوان: 116
- ب) افعالی که فقط به صورت متولد از انسان صادر می شوند: 116
- اصوات: 116
- اعتماد: 117
- ج) افعالی که هم به صورت مباشر و هم به صورت متولد امکان وقوع دارند: 117
- تالیف: 117
- رنگ،طعم، بو : 117
- علم: 117
- نتیجه 118
- منابع 119
- واژگان کلیدی 121
- چکیده 121
- اشاره 121
- نقد ادلۀ قرآنی برقعی دربارۀ برزخ از دیدگاه علمای شیعه 121
- اشاره 122
- مقدمه 122
- آرای برقعی 122
- 1. قطع ارتباط با عالم دنیا پس از مرگ و عدم آگاهی از آن 122
- 2. عالم برزخ؛ عالم مدهوشی 125
- 3. عدم آگاهی انبیاD از امت خود پس از وفات 126
- نقد و برسی آرای برقعی 127
- تعبیر «عند ربهم» به قرب معنوی اشاره دارد، نه قرب مکانی 127
- عالم برزخ، عالم حیات و شعور است، نه بی هوشی 127
- 3. پیامبرJ با ارواح انبیا سخن می گوید 129
- 1. صالحj با ارواح قوم خود سخن می گوید 129
- اثبات وجود رابطه بین برزخ با دنیا 129
- 2. شعیبj با ارواح قوم خود سخن می گوید 129
- 4. آیاتی که بر انبیای گذشته درود می فرستد 130
- برسی آیات مورد استناد برقعی در تفسیر خاصش از حیات برزخی 133
- ردّ استناد برقعی به قرآن، مبنی بر عدم اطلاع رسولان خدا از امت خود پس از وفات 136
- اشکالِ اساسی برقعی 137
- نتیجه گیری 138
- منابع 138
- چکیده عربی مقالات 140
چکیده
سوئینبرن فیلسوف دین معاصر در آثار خود تلاش کرده است تقریر جدیدی از براهین اثبات وجود خدا ارائه دهد. بر این اساس، وی بایسته های معرفتی ویژه ای در خصوص این ادله بیان می کند که از میان آن ها می توان به اقناعی بودن، پسینی بودن، استقرایی بودن و انباشتی بودن این ادله اشاره کرد. در این پژوهش سعی کرده ایم که رویکردهای مزبور به براهین را تبیین و سپس مورد بررسی و نقد قرار دهیم.
واژگان کلیدی
سوئینبرن، براهین اثبات وجود خدا، منطق استقرایی، یقین.
1- دانشجوی دکتری دانشگاه معارف.
2- دانشیار دانشگاه باقرالعلومj و عضو انجمن کلام اسلامی حوزه