میراث حوزه اصفهان جلد 2 صفحه 154

مباحثه و مجادله،اگرچه به عنوان استفسار از مسئله باشد،و بسیار است که سفاهت و بی خردی (1)می کنند،پس لازم است که عالم حلم بورزد و از او بگذراند و إلاّ سبب ازدیاد (2)آزار (3)عالم (4)می شود.لهذا أحادیث بسیار (5)برین (6)مضمون وارد شده است که عالم کسی است که با حلم و بردباری (7)باشد و حق-سبحانه و تعالی-دوست می دارد حلیم را.

و ممکن است که مراد از«حلم»،عقل باشد،یعنی می باید که هرچه را بداند نیکو تفکّر (8)و تعقّل نماید تا علم در دل او جا کند و غالب أحوال علما آنست که علم ایشان در کتاب ایشان است،درین صورت کتاب عالم و فاضل است!!

و در أمالی ست که:ممزوج می گرداند حلم را به عقل و هرجا (9)که عقل حکم می کند که حلم خوب است حلم می ورزد،و اگر حلم ضرر داشته باشد به عقل عمل کند؛ می بینی او را (10)که دور است از او تنبلی و همیشه مردانه می کوشد در بندگی إلهی (11).

1- (1)) بی خردی/«م»و«ن»چنین است.«ر»:بی خودی.
2- (2)) ازدیاد/«ر»:+و.این افزونه در«م»و«ن»نیامده است.
3- (3)) آزار/در«ن»از قلم افتاده ولی در«م»و«ر»هست.
4- (4)) عالم/چنین است در«م»و«ن».«ر»:علما.
5- (5)) بسیار/در«م»و«ن»هست ولی در«ر»از قلم افتاده.
6- (6)) برین/«م»:باین.ضبط نص،موافق است با«ن»و«ر».
7- (7)) بردباری/ضبط نص،موافق است با«م»و«ر».«ن»:بردوباری.
8- (8)) تفکّر/«ن»:+کند.این افزونه در«م»و«ر»نیست.
9- (9)) هرجا/«ن»چنین است.«ر»:هرچه را.«م»از بن ندارد.
10- (10)) او را/در«ن»نیست.ضبط نص بنابر«ر»است.«م»عبارت را از بن ندارد.
11- (11)) و در أمالی ست که...بندگی إلهی/در«ن»و«ر»(با اختلافات پیشگفته)هست ولی در-