میراث حوزه اصفهان جلد 2 صفحه 169

بودند و جمعی کثیر نیز (1)خارجی شدند (2)؛و تعمیم أولی است که شامل همه باشد و همچنین مکاره أعمّ از بلاها و تکالیف شاقّه باشد چنانکه منقول است که:«حفّت (3)الجنّه بالمکاره و النّار بالشّهوات» (4)یعنی:راه بهشت همه مشقّت و محنت است و راه جهنّم همه مشتهیات (5)جسمانی و لذّات نفسانی است.و صبر بسیار می باید تا این راهها به سر آید به ترک جمیع مشتهیات و محبوبات و مرادات و صبر بر (6)طاعات و عبادات و ریاضات.

و فی الرّخاء شکور:

و در رفاهیت (7)و نعمت شکر بسیار می کند و در نعمتها منعم حقیقی را فراموش نمی کند و همۀ أعضا و جوارح را در همۀ أحوال به عبادت و طاعت مشغول کرده است.

لا یحیف علی من یبغض و لا یأثم فیمن یحبّ:

ستم نمی کند بر دشمنان خود هرچند بدیها به او کرده باشند و (8)از جهت دوستان خود به معصیت نمی افتد (9)که اگر دشمن او

1- (1)) نیز/تنها در«ر»آمده است.در«م»و«ن»نیست.
2- (2)) خارجی شدند/چنین است در«م»و«ن».در«ر»نیامده است.
3- (3)) حفّت/ضبط نص موافق«م»و«ر»است.«ن»:خفّه.
4- (4)) مقایسه کنید با:نهج البلاغه،ط.شهیدی،خطبۀ 176(ص 182)؛و:المجازات النّبویّه، ص 349،ش 305؛و:مرآه العقول،132/8؛و:روضه الواعظین،358/2؛و:أصول کافی (ط.کمره ای)،264/4؛و:فیض القدیر،473/3 و 474؛و:أحادیث و قصص مثنوی، ص 203؛و:کشف الخفاء،322/1؛و:فرهنگ مأثورات متون عرفانی،ص 221،ش 80.
5- (5)) مشتهیات/ضبط نص،موافق«م»و«ر»است.«ن»:مشبهات.
6- (6)) بر/ضبط نص،موافق«م»و«ر»است.«ن»:و.
7- (7)) رفاهیت/«م»و«ن»چنین است.«ر»:رفاهیّت.
8- (8)) باشند و/در«م»مخدوش است و بروشنی قرائت نمی گردد.
9- (9)) نمی افتد/چنین است در«م»و«ن».«ر»:نمی افتند.