میراث حوزه اصفهان جلد 4 صفحه 89

صفحه 89

و علی هذا فکون ازدیاد الظلّ فی ثلاثه أشهر قدما قدما،و فی ثلاثه أخری قدمین قدمین؛کما فی الروایه؛خلاف ما یقضی به الدرایه لفقد زیاده الازیاد فی التالی بالنسبه إلی متلوّه فی کلّ من ثلاثه أشهر.

ثالثها: أنّه لما کان نهایه انتقاص الظلّ إلی نصف قدم فی أوّل السرطان،و غایه ازدیاده إلی تسعه أقدام فی أوّل الجدی،و البعد بینهما بقدر ضعف المیل الکلّی فالمستفاد من الحدیث علی هذا أنّه کلّما کانت التفاوت بین ارتفاعی الشمس فی وقتین بقدر ضِعف المیل الکلّی فلا محاله یکون الظلّ فی أقلّ الارتفاعین بقدر تسعه أقدام و نصف؛و فی أکثرهما قدر نصف قدم و الأمر لیس کذلک علی ما قضت به التجربه فإنّ الظلّ إنّما یکون بقدر نصف قدم إذا کان الارتفاع بقدر ستّ و ثمانین درجه کما فی عرض سبع و عشرین درجه علی ما علم بالتجارب؛أ لا تری:أنّ فی أصبهان غایه[/13 B ]الارتفاع فی أوّل السرطان أحد و ثمانون درجه و الظلّ حینئذ قدم و عشر قدم-کما مرّت الإشاره إلیه؛ و بقدر تسعه أقدام و نصف إذا کان الارتفاع بقدر ستّ و ثلاثین درجه-علی ما هو مقتضی التجربه و الاعتبار-و التفاوت بین الارتفاعین خمسون درجه و هو زائد علی ضِعف المیل الکلّی بقدر ثلاثین درجات تقریبا.

رابعها: أنّ کون الظلّ نصف قدم فی أوّل السرطان،و تسعه أقدام و نصفا فی أوّل الجدی لا یطابق شیئا من العروض و الآفاق و البلدان المشهوره،بل و غیر المشهوره أیضا فإنّ ذینک الغایتین لا یجتمعان فی بلد لما علمت أنّ صیروره الظلّ نصف قدم فی أوّل السرطان إنّما یکون إذا کان غایه الارتفاع ستّا و ثمانین درجه و هو فی بلد یکون عرضه سبعا و عشرین درجه،و فی هذا البلد یکون غایه الارتفاع فی أوّل الجدی أربعین درجه و الظلّ حینئذ ثمانیه أقدام تقریبا،إذ قد علمت أنّ صیرورته تسعه أقدام و نصف إنّما

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه