میراث حوزه اصفهان جلد 5 صفحه 333

در اصطلاح،علم فقه علم به احکام فرعی شرع اسلام است از روی منابع ادله تفصیلی. (1)

شهید بزرگوار مرحوم آیه اللّه سید محمد باقر صدر در بیانی مختصر،علم فقه را علم استنباط می دانند. (2)

با توجه به تعریف پیش گفته از علم فقه،این علم-پس از معرفت و شناخت خالق هستی آفرین-برترین علوم است زیرا بواسطه آن،امر و نهی إلهی شناخته می شود و به فرامین خداوند عمل و از نواهی او اجتناب می گردد؛ (3)و از دیگر سوی،علمی که عهده دار نظام معیشتی انسان است و بواسطه آن انسان به بالاترین درجات کمال می رسد،علم فقه است. (4)

درنگی کوتاه در حیات مؤلف

اشاره

مؤلف این اثر علمی بسیار ارجمند،علامه بزرگ،فقیه ژرف اندیش و اصولی بلندآوازه شیعه،مرحوم شیخ محمّد حسین رازی اصفهانی حائری است که بیشتر با مهم ترین اثر اصولیش یعنی«الفصول الغرویه»شناخته می شود،وی و برادر بزرگش شیخ محمّد تقی (5)هر دو از درخشان ترین چهره های علمی شیعه می باشند.از زمان ولادت این دو اصولی نامدار،اطلاع دقیقی در دست نیست جز این که می توان گفت در

1- (1)) -همان،ص 15؛و نیز نگر:القواعد و الفوائد،ج 1،ص 30؛معالم الأصول،ص 56.
2- (2)) -دروس فی علم الأصول،ج 1،ص 36.
3- (3)) -قسمتی از اجازه روائی شیخ حر عاملی به علامه محمد باقر مجلسی،چنین است:«...و إنّ أشرف أنواع العلوم هو العلم بالأحکام الشرعیّه،فهو الوسیله إلی تحصیل السیاده الدنیویّه و السعاده الأخرویه...»؛بحار الأنوار،ج 107،ص 103.
4- (4)) -نگر:معالم الأصول،ص 56.
5- (5)) -شرح حال وی را نگر در:قبیله عالمان دین،ص 11-39؛رساله صلاتیه،ص 24-43.