میراث حوزه اصفهان جلد 6 صفحه 360

صفحه 360

الثّانی:بیان أنّ الاهتمام بالمشبّه به أکثر،کما فی تشبیه الجائع:(وجها کالبدر بالرّغیف) (1)،و یسمّی:

ذلک ب:إظهار المطلوب.

و الأولی فیما أرید الجمع بین شیئین فی معنی من غیر قصد إلی بیان کون أحدهما ناقصا،أو زائدا (2)،-ترک التّشبیه،و التّصریح بالتّشابه. (3).

فصل

إن کان الطّرفان مفردین،فتشبیه مفرد بمفرد،سواء کانا مقیّدین،أو غیر مقیّدین،أو مختلفین.و إن کانا مرکّبین،فمرکّب بمرکّب.و إن کانا مختلفین،فمفرد بمرکّب،و بالعکس.و إن کانا متعدّدین،فإن ترتّب المشبّه بها علی المشبّهات المذکوره،أوّلا،بعطف،و نحوه،ف(التّشبیه ملفوف)،و إلاّ، ف(مفروق).و إن کان المشبّه خاصّه (4)متعدّدا،ف(تشبیه التّسویه)،و إن کان المشبّه به کذلک، ف(تشبیه الجمع).

و إن کان وجه الشّبه منتزعا من متعدّد (5)،ف(تمثیل)،و إلاّ فغیره (6)،و للسّکّاکی (7)اصطلاح آخر 8.


1- (1)) -کالبدر بالإشراق،و الاستداره بالرغیف؛إظهارا للاهتمام بشأن المشبّه به.قال السّکاکی: «و لا یحسن المصیر إلیه إلاّ فی مقام الطمع؛فی تسنّی المطلوب...».مفتاح العلوم:164.
2- (2)) -فی وجه الشّبه.
3- (3)) -لکی یکون کلّ واحد من الطرفین مشبّها و مشبّها به؛احترازا من ترجیح أحد المتساویین علی الآخر.ینظر:الإیضاح فی علوم البلاغه،ج 2،ص 242،و ینظر مفتاح العلوم،ص 164، و شروح التّلخیص،ج 3،ص 432؛و المطوّل،ص 547.
4- (4)) -دون المشبّه به.
5- (5)) -تقسیم آخر بحسب ملاحظه وجه الشبه.
6- (6)) -أو:غیر تمثیل.
7- (7)) -هو سراج الدین أبو یعقوب یوسف بن أبی بکر محمد بن علی السّکاکی من أهل خوارزم،-
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه