- درباره این مجموعه 1
- 1-تعلیقات زبده البیان 8
- [معرفی اجمالی رساله های این دفتر] 8
- 2-هدایه الضبط فی علم الخط 9
- 4-الانوار اللامعه لزوّار الجامعه 9
- 3-رساله طاهریه 9
- آیات الأحکام و جایگاه آن 12
- اشاره 12
- [مقدمه تحقیق] 12
- الف:درنگی کوتاه در حیات فاضل سراب 14
- 1-ولادت،تحصیلات و وفات 14
- 2-آثار و تألیفات 15
- 3-مقام علمی فاضل سراب 16
- ب:نکاتی درباره این اثر 17
- 1-بستر آفرینش این اثر 17
- 2-برخی از ویژگی های این اثر 18
- ج:دو نکته درباره نسخه های این اثر: 18
- 1-نسخه های شناخته شده: 18
- 2-مشخصات نسخه های مورد استفاده محقّق 19
- د:شیوه تحقیق: 20
- مراحل تحقیق: 20
- -تذکّر چند نکته: 21
- ه:...و امّا سخن پایانی: 22
- کتاب الطهاره 30
- [نبدأ بالفاتحه تیمّنا و تبرّکا ثمّ نذکر آیاتها] 30
- [النوع] الأوّل فی البحث عنها بقول مطلق 53
- اشاره 53
- کتاب الصلاه 53
- النوع الثانی:فی دلائل الصلوات الخمس و أوقاتها 58
- النوع الثالث:فی القبله 61
- النوع الرابع:فی مقدمات اخر للصلاه 63
- النوع الخامس:فی مقارنات الصلاه و فیه آیات: 69
- النوع السادس:فی المندوبات 72
- النوع السابع:فی أحکام متعدّده تتعلّق بالصلاه 80
- النوع الثامن:فیما عدا الیومیّه من الصلوات و أحکام تلحق الیومیّه أیضا 87
- و لنتبع الکتاب بذکر آیات: 94
- کتاب الصوم 101
- اشاره 101
- [الدعاء و آدابه] 110
- کتاب الزکاه 114
- [البحث] الثانی: فی قبض الزکاه و إعطائها المستحق و فیه آیات: 114
- [البحث] الأوّل فی وجوبها و محلّها 114
- اشاره 114
- البحث الثالث:فی امور تتبع الإخراج و فیه آیات: 116
- کتاب الخمس 117
- کتاب الحج 118
- [النوع] الأوّل:فی وجوبه 118
- اشاره 118
- النوع الثالث:فی أشیاء من أحکام الحجّ و توابعه 144
- کتاب الجهاد 147
- و الآیات:المتعلّقه بها علی أنواع: 147
- الأوّل:فی وجوبه 147
- کتاب الأمر بالمعروف و النهی عن المنکر 152
- اشاره 171
- الأوّل:فی البحث عن الإکتساب بقول مطلق 171
- الثانی:البحث عن أشیاء یحرم التکسّب بها 173
- کتاب البیع 187
- اشاره 189
- کتاب الدین و توابعه 189
- توابع الدین فهی أنواع: 192
- الأوّل:الرهن 192
- اشاره 194
- الثالث:الصلح 194
- أمّا المقدمه ففیها آیه واحده مشتمله علی أحکام کلیّه: 194
- کتاب فیه جمله من العقود 194
- الأوّل:الإجاره 196
- الثانی عشر:الوصیّه 197
- اشاره 197
- البحث عن الیتامی 198
- الرابع عشر:النذر و العهد و الیمین 200
- اشاره 200
- الأوّل:النذر 200
- [البحث]الثانی:العهد 201
- الثالث:الیمین 202
- کتاب النکاح 203
- اشاره 203
- الأوّل:فی شرعیّته و أقسامه و غیر ذلک: 203
- «النوع الثانی:فی المحرّمات 214
- النوع الثالث:فی لوازم النکاح 217
- النوع الرابع:فی أشیاء من توابع النکاح 220
- الأوّل:الطلاق 230
- النّوع الخامس:فی روافع النکاح 230
- اشاره 230
- الرابع:الإیلاء 234
- الثانی [و الثالث] :الخلع و المباراه 234
- کتاب المواریث 241
- اشاره 244
- الثانی:حدّ القذف 244
- کتاب الحدود 244
- الثالث:حدّ السارق 245
- کتاب القضاء و الشهادات 245
- المصادر العربیّه 248
- المصادر الفارسیّه 252
- اشاره 254
- اشاره 254
- المقدّمه 254
- الفقره الأولی: 255
- اشاره 255
- اسمه و لقبه الشریف : 255
- شیوخه: 257
- حیاته العلمیه: 257
- أخلاقه و أوصافه: 257
- آثاره: 259
- الفقره الثانیه: 262
- اشاره 262
- موضوعها-بناؤها و منهجها: 262
- المقدّمه: 263
- الفائده الثالثه: 264
- الفائده الثانیه: 264
- الفائده الرابعه: 264
- الفائده الخامسه: 265
- الفائده السابعه: 265
- الفائده السادسه: 265
- مسک الختام التواضع،و التماس العذر: 266
- اشاره 266
- أصول الرساله و مرجعیاتها: 267
- منهجیه الکتاب بالتفصیل: 267
- طریقته فی عرض الموضوع: 268
- نقل الأقوال من العلماء: 269
- طریقته فی عرض الخلاف: 270
- طریقته فی الاستشهاد: 271
- طریقته فی ضبط الماده: 271
- الشاهد الشعری: 273
- مخطوطات الکتاب،و نسبته: 274
- النسخه الأولی: 275
- منهجنا فی التحقیق: 277
- أمّا المقدّمه: 286
- الأولی: 289
- و أمّا الفوائد،فسبع: 289
- اشاره 289
- الفائده الثانیه: 292
- اشاره 292
- [نون التّوکید الخفیفه] 299
- اشاره 301
- [الهمزه الأولی] 301
- [الهمزه المتوسطه] 302
- اشاره 307
- الفائده الرّابعه: 307
- فصل 309
- فصل 310
- اشاره 313
- فصل 314
- فصل 316
- اشاره 317
- [فی المضعّف] 317
- الفائده السادسه: 317
- [الألف و اللام] 318
- اشاره 321
- فصل 324
- *القرآن الکریم. 339
- پیشگفتار پژوهنده 353
- اشاره 353
- أمّا مقدّمه:در بیان این �که اختلاف در فروع موجب قدح و ضرر نیست 367
- اشاره 376
- [ادله طهارت] 382
- اشاره 430
- مقدمه 430
- اشاره 430
- زیارت جامعه و پژوهش های پیرامون آن 431
- بررسی سندی زیارت جامعه کبیره 432
- شرح زیارت جامعه مختاری نائینی 442
- شیوه تصحیح و تحقیق 443
- اشاره 444
- زندگی نامه و حیات علمی و آثار مختاری نائینی 444
- آثار و تألیفات 444
- وفات 446
- [خطبه الکتاب] 451
- اشاره 453
- و امّا مناقبه علیه السّلام: 454
- و أما کراماته و معجزاته 455
- اشاره 461
- [السلام علیکم یا اهل بیت النبوه] 463
- «و مختلف الملائکه» 466
- «و مهبط الوحی» 466
- «و خزّان» [العلم] 471
- «و منتهی الحلم» 471
- «و معدن الرحمه» 471
- «و اصول الکرم» 472
- «و قاده» [الأمم] 472
- «و أولیاء النعم» 472
- «و دعایم الأخیار» 473
- «أمناء الرّحمان» 474
- «و أرکان البلاد» 474
- «و أبواب الإیمان» 474
- «و سلاله النّبیّین» 474
- «و عتره خیره رب العالمین» 475
- «و رحمه اللّه و برکاته» 479
- «السلام علی أئمه الهدی» 479
- «و مصابیح الدجی» 480
- «و أعلام التقی» 481
- «و ذوی النهی» 482
- «و المثل الأعلی» 484
- «و ورثه الأنبیاء» 484
- «و کهف الوری» 484
- [سبعه أوجه فی احتمال معنی«الدعوه الحسنی»] 493
- «و الدعوه الحسنی» 493
- «و حجج اللّه علی أهل الدنیا و الآخره و الأولی» 495
- «السلام علی محالّ معرفه اللّه» 497
- «و رحمه اللّه و برکاته» 497
- اشاره 497
- [نقل کلام القاضی فی المواقف] 498
- [وجوه سبعه فی کیفیه معرفتهم علیهم السّلام] 499
- «و معادن حکمه اللّه» 501
- «و مساکن برکه اللّه» 501
- «و حمله کتاب اللّه» 502
- «و أوصیاء نبی اللّه» 503
- «و ذرّیه رسول اللّه» 503
- «صلی اللّه علیه و آله» 508
- «و الأدلاّء» [علی مرضاه اللّه] 510
- «السلام علی الدعاه إلی اللّه» 510
- «و المستقرین» [فی أمر اللّه] 510
- «و المخلصین فی توحید اللّه» 512
- «و عباده المکرمین[/21 A ]الذین لا یسبقونه بالقول و هم بأمره یعملون» 514
- «و المظهرین لأمر اللّه و نهیه» 514
- «السلام علی الأئمّه الدعاه» 516
- «و رحمه اللّه و برکاته» 516
- «و القاده الهداه» 517
- «و الساده» [الولاه] 518
- «و الذاده» [الحماه] 518
- [وجوه عشره فی معنی أهل الذکر] 519
- «و أولی الأمر» 521
- «و بقیه اللّه» 521
- «و خیرته» 522
- «و صراطه» 523
- «و حجته» 523
- «و عیبه» [علمه] 523
- «أشهد» [أن لا إله إلا اللّه] 524
- «و برهانه» 524
- «و رحمه اللّه و برکاته» 524
- «وحده» [لا شریک له] 530
- «کما شهد اللّه لنفسه» 532
- «و کما شهدت له الملایکه و أولوا العلم من خلقه» 533
- «لا إله إلا هو» 534
- «الحکیم» 535
- «و أشهد أن محمدا عبده المنتجب» 536
- «و رسوله المرتضی» 536
- «لیظهره» 537
- «علی الدین کله» 537
- «و دین الحق» 537
- «أرسله» 537
- «و لو کره المشرکون» 538
- «و أشهد أنکم الأئمه الهداه الراشدون المهدیون» 538
- «المعصومون» 538
- «المکرّمون» 540
- اشاره 545
- روایات عربی 554
- الف،ب،پ،ت 560
- ث،ج،چ،ح 565
- خ،د،ذ،ر 567
- ر،ژ،س،ش 568
- ص،ض،ط،ظ 571
- ع،غ،ف،ق 572
- الف،ب،پ،ت 581
- ث،ج،چ،ح 585
- خ،د،ذ،ر 586
- ز،ژ،س،ش 588
- ع،غ،ف،ق 590
- ص،ض،ط،ظ 590
- ک،گ،ل،م 592
- ن،و،ه،ی 597
- الف،ب،پ،ت 599
- ت،ج،چ،ح 600
- خ،د،ذ،ر 600
- ز،ژ،س،ش 602
- ع،غ،ف،ق 602
- ص،ض،ط،ظ 602
- ک،گ،ل،م 602
- ن،و،ه،ی 605
ما در این نوشتار به اختصار به دورنمائی از چهره درخشان فاضل سراب،نکاتی پیرامون این اثر،برخی از ویژگی های تحقیقی آن و نسخه های مورد استفاده در این تحقیق می پردازیم.
الف:درنگی کوتاه در حیات فاضل سراب
1-ولادت،تحصیلات و وفات
محمّد بن عبد الفتاح تنکابنی مازندرانی معروف به«فاضل سراب»یکی از درخشان ترین چهره های علمی شیعه در دهه پایانی نیمه اول قرن یازدهم هجری در سراب مازندران چشم به جهان گشود و پس از فراگیری مقدّمات علوم در زادگاه خود، جهت بهره مندی از محضر پرفیض عالمان و اندیشمندان آن روز حوزه کهن اصفهان به این شهر هجرت نموده (1)و به فراگیری علوم مختلف و خوشه چینی از خرمن عالمان این دیار می پردازند؛عالمان و فرزانگانی چون علاّمه محمّد باقر مجلسی-صاحب بحار الأنوار،گنجینه ارزشمند و بی نظیر حدیثی شیعه-،محقّق سبزواری-صاحب دو کتاب ارزشمند کفایه الفقه و ذخیره المعاد-،آقا حسین خوانساری-معروف به استاد الکلّ فی الکلّ-و مدقّق شیروانی.
فاضل سراب پس از این مرحله است که خود بر کرسی تدریس تکیه زده و مشتاقان علوم و معارف اسلام ناب را از آبشخور زلال و همیشه جاری بیان خویش سیراب نموده و شاگردانی نامور از خود به یادگار می گذارد که اسامی مبارک آنان زینت بخش اوراق کتاب پرافتخار عالمان شیعی است و پیوسته نام ایشان بر تارک آسمان علم و دانش چون خورشیدی فروزان نورافشانی می کند.
این دانشور و عالم بزرگ پس از عمری پربرکت که در جهت دانش اندوزی،
1- (1)) -برخی از محقّقین،با توجّه به بعضی از قرائن،زمان هجرت فاضل سراب،را به اصفهان، در اوایل سلطنت شاه سلیمان صفوی،یا اندکی قبل از این تاریخ دانسته اند.نگر:مقاله«فاضل سراب،جامع معقول و منقول»[مطبوع ضمن مجموعه مقالات فاضل سراب]،ص 120.