میراث حوزه اصفهان جلد 10 صفحه 245

صفحه 245

ممّا یصحّ بل یحسن إجراؤه فی هذا المقام فلایصغی إلی قول المحقّق الخوانساری حیث زعم أ نّه لایتّجه هاهنا.

التقریر الثالث

اشاره

إذا ورد خبر بأنّ السلام یوجب سجود السهو،(1) و حدیث آخر أیضا بأنّ الکلام یوجب السهو(2)، و روایه اُخری أیضا بأنّ حکم شکّ الأربع و الخمس یوجب السجود(3) فلا ریب إنّا إذا لاحظنا کلاًّ من تلک الأخبار فی حدّ ذاتها بدون مقایسه بعضها مع بعض یکون معانیها اقتضاء کلّ من الأسباب المذکوره سجودا علی حده مختصّا به ولو فی صوره تعدد تلک الأسباب للشخص المصلّی علی التعاقب، بل و لو فی حال صدورها دفعه.

و إنّما قلنا کذلک باعتبار أصاله عدم التفاوت و التغایر فی دلاله الأخبار المذکوره فکما تدلّ کلّ منها فی صوره وحده السبب علی کونه سببا تاما مقتضیا لمسبب مختص به، فکذلک فی صوره انضمام بعضها مع بعض سواء کانت متعاقبه أو مجتمعه.

[توهم القائلون بالتداخل]

و إنّما توهّم القائلون بالتداخل کفایه مجرّد المسمّی باعتبار ملاحظه اجتماع تلک الأسباب فی بعض الأوقات فی الخارج و خصوصا إذا کانت متماثله أی من أفراد نوع واحد، فصارت علیهم شبهه و ترآی فی نظرهم أنّ دلاله اللفظ کذلک.

و من البیّن أ نّه لیس کذلک، بل کل من تلک الأخبار قول علیحده یدل علی مدلول منفرد یقتضی وجوب سجود مختص به.

[دفع التوهم]

و بالجمله، فلا یخفی سهوله اندفاع [A/5] هذا التوهّم بملاحظه کلّ دلیل دلیل یفید


1- 1) نحو ما ورد فی وسائل، ج 8 ، ص 203، ح 14.
2- 2) نفس المصدر ، ص 206، ح 1.
3- 3) نفس المصدر، ص 224، ح 1 و ح 3.
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه