میراث حوزه اصفهان جلد 12 صفحه 205

ص :226

ادبیّت

شاید بتوان گفت اولین چیزی که در مواجهه با آثار مختاری نائینی جلب توجه می کند نثر زیبا، روان و ادیبانه آنهاست که خود حاکی از ذوق هنری و تبحّر فوق العاده وی در علوم ادبی و لغت عرب می باشد. پیشتر دیدیم که علامه مجلسی نیز وی را به «الأدیب الأریب» توصیف نموده است.

گذشته از آثار متعدد پرحجم و محققانه در زمینه ادبیات، سایر آثار وی نیز مشحون از نکات و فوائد ادبی و لغوی می باشد. ضمنا توانائی در موجزنویسی و نگارش شروح مزجی بر آثاری چون صمدیّه شیخ بهائی رحمه الله را نباید از نظر دور داشت!

گفتنی است مهارت ادبی وی منحصر در نثر نبوده، بلکه اشعار به جای مانده از ایشان نیز حاکی از ذوق شعری وی می باشد:

فأنت فیما قد بقی من ذی الحیاه کالذی قد عاد من بعد الوفاه

فاغتنم هذا المعاد للمعاد و انبته له إنّ ما قد فات فات(1)

و

بروحی أفدی حسینا إمامی طریحا جریحا بأیدی اللئام

بولدی أفدی إمام الخیار وحید البراری أسیر الشرار

و ما لی ضنینا بشیء سواکم فما لی و من لی جمیعا فداکم(2)

شاید بتوان نقطه اوج ادبیّت بهاءالدین را در کتاب «زواهر الجواهر و نوادر الزواجر» ملاحظه نمود. خودش درباره آن می گوید: «... و لی رساله اُخری فی النصائح و المواعظ و الحکم، مسجّعه العباره، لطیفه الإشاره، قد بلغت من بلاغه العبارات إلی أعلی ما یبلغ إلیه أوساط الناس، مؤلّف عدیم النظیر فی حسن الألفاظ و علوّ المعانی...».(3)

====

1 تراجم الرجال، ج 2، ص 548. 2 بهاءالدین محمد مختاری نخستین مترجم لهوف، ص 14.

3 زندگینامه خودنوشت.