- مقدمه 1
- درباره این مجموعه 1
- اشاره 1
- هوالشکور 1
- مقدمه محقق 8
- اشاره 8
- اشاره 8
- نگاهی به زندگی میر محمدصالح خاتون آبادی 9
- اشارتی به زندگی میر محمّدحسین خاتون آبادی 13
- شیوه تحقیق رساله 14
- آثار و تألیفات 14
- اشاره 18
- قیود هشت گانه تعریف غیبت 19
- اوّل: غیبت انسان باشد 19
- سوم: غایبانه باشد در جلوی او 19
- دوم: معین باشد نه مبهم 19
- مقدّمه در بیان معنی غیبت و تحقیق حقیقت آن 19
- چهارم: آنچه اسناد می دهد در او باشد 20
- ششم:آن عیب را در عرف نقص شمارد 21
- هفتم: به قصد مذمّت باشد 21
- باب اوّل: در بیان حرمتِ غیبت و سرّ حرمتِ آن 21
- اشاره 21
- هشتم: مردم آن عیب را ندانند 21
- آیات و اخبار نهی از غیبت 22
- اخبار عقوبت اخروی غیبت 26
- باب دوم: در بیان آنکه حرام است شنیدن غیبت و واجب است ردّ آن 28
- اخبار عقوبت دنیوی غیبت 28
- باب سوم در اقسام غیبت 30
- نوع اوّل:اقسام آن به اعتبار تعدّد امور قبیحه 30
- قسم اوّل: یاد کردن آن به قول 31
- اشاره 31
- نوع دوم: اقسام آن به اعتبار تعدّد طرق نسبت دادن امور مکروهه 31
- اشاره 32
- تتمیم: [اتصاف غیبت به صفات ذمیمه دیگر] 32
- قسم سوم: یاد کردن به کتابت 32
- اوّل: [نمیمه] 32
- نمیمه در آیات و روایات 33
- حکمت حرمت نمیمه 34
- دوم: کلام ذی اللّسانین و ذی الوجهین 35
- اشاره 37
- باب چهارم: در بیان کیفیت علاج غیبت و طریق محافظت خود 37
- اشاره 38
- صفات و اسباب دهگانه غیبت 38
- اول: متابعت خشم 39
- دوم: همراهی با غیبت کنندگان 41
- اشاره 41
- علاج به منع مصاحبت بطله و فسقه 42
- سوم: مبارزه با اعداء از دوستان و اقربا 43
- اشاره 43
- علاج روایی این صفت ذمیمه 44
- چهارم: در مقام برائت از انتساب امر شنیع 45
- ششم: حسادت 47
- اشاره 48
- هفتم: برای شوخ طبعی و خوش صحبتی 48
- نظر شهید ثانی در سخره و استهزاء 51
- هشتم: ترحّم و خیرخواهی خطاکارانه 51
- نهم: در مقام تعجب و غفلت از شیطان 52
- دهم: عدوات و غفلت منشأ گرفته از تقوی 53
- باب پنجم: موارد جواز غیبت 55
- اوّل تظلّم 55
- اشاره 55
- سوم شهادت 55
- دوم جرح شهود 55
- هفتم وقایت اهل اسلام از ضلالت 56
- چهارم استفتا 56
- ششم نهی از منکر 56
- پنجم نصیحت مستشیر 56
- هشتم اطلاع سامع از موضوع 57
- نهم: اشتهار به لقب و صفت نقص 58
- دهم: استحقاق از جهت فسق 58
- غیبت حیوانات 68
- اشاره 69
- باب ششم: در بیان کیفیت توبه از غیبت و بیان کفاره آن 69
- تنبیهات پنج گانه 75
- استحباب قبول عذر مغتاب 75
- در خصوص لفظ استغفار 75
- استحلال باید واقعی باشد 75
- حکم غیبت کسی که غیبت خود را مباح کند 77
- وجوب نیت در کفاره 79
- موارد لازم در دفع عقاب بهتان و نمیمه 79
- فهرست منابع 81
- اشاره 98
- زندگینامه 98
- تولد 99
- وفات 101
- میر محمد حسین در کلام بزرگان 102
- اساتید 103
- آثار و تألیفات 105
- نسخه شناسی رساله و شیوه تحقیق 108
- در بیان فضیلت زکات 112
- اشاره 112
- وامّا تارِک عقابِ زکات 115
- فضیلت خمس و ثواب آن 117
- مصرف خمس 118
- عقاب تارک خمس 121
- باب اول: بیان مسائل زکات 122
- اشاره 122
- زکات نقره 122
- زکات طلای مسکوک 124
- زکات انگور 127
- زکات غلات 128
- زکات انعام 130
- شرایط وجوب زکات انعام 130
- زکات گوسفند 131
- زکات گاو 132
- زکات شتر 133
- مُستحق زکات 135
- باب دوم: بیان مسائل خمس 136
- اشاره 136
- غنائم 136
- معادن 137
- آنچه به واسطه غواصی به دست می آید 138
- گنج 139
- زمینی که کافر ذمی از مسلمان بخرد 141
- مال حلال مخلوط به حرام 142
- هفتم: زیاده بر مونه سال 143
- مستحق خمس 146
- اشاره 153
- آشنایی با «فوائد» 153
- مقدمه محقق 153
- آشنایی با موءلّف این اثر 155
- ولادت و زادگاه 155
- اساتید و شاگردان 156
- مجازین 157
- مشایخ اجازه 157
- آثار علمی 158
- مؤلّف این اثر از نگاه دیگران 159
- آشنایی با رساله حاضر 161
- سخن پایانی 162
- الفائده الاولی: ما یعتبر فی کتب الأخبار 165
- اشاره 165
- الفائده الثانیه:ما یعتبر فی الحاکم الشرعی 168
- الفائده الثالثه: ما یعتبر فی الحدیث الوصوی 171
- الفائده الرابعه:فائده فی الامامه 172
- الفائده الخامسه: عدم الربا بین الوالد و الولد 173
- الفائده السابعه: حکم تزویج إمرأه فقدت زوجها 175
- الفائده الثامنه: حکم نفوذ أو عدم نفوذ حکم غیر الأهل 181
- الفائده العاشر: منشأ الاشتباه فی حال الراوی فی علم الرجال 184
- الفائده التاسعه: فی علائم الوضع و الحقیقه 184
- اشاره 189
- مقدمه محقق 189
- اشاره 189
- نام و نسب 191
- معرفی مؤلف 191
- اشاره 194
- سیر علمی و اساتید 194
- 2 علامه بزرگوار و محدّث خبیر ملا محمدباقر مجلسی اعلی اللّه مقامه الشریف 195
- 3 فقیه و حکیم عظیم الشأن و نابغه دوران جناب فاضل اصفهانی مشهور به فاضل هندی أعلی اللّه مقامه الشریف 196
- 4 شیخ حرّ عاملی اعلی اللّه مقامه الشریف 197
- شاگردان، فرزندان و معاصران 198
- وفات و مدفن 199
- جایگاه علمی 201
- تألیفات 202
- ادبیّت 205
- تتمه 206
- اشاره 207
- نسخ مورد بررسی و مراحل تصحیح 210
- روند تصحیح 212
- اشاره 213
- الاعتقاد و أقسامه 233
- بداهه ثبوت جهل المرکب 234
- الضروریّ و النظریّ 236
- الحاجه إلی المنطق و تعریفه 236
- الفنّ الأوّل فی المعرِّف 238
- مباحث الألفاظ 238
- دلاله المرکّب 242
- المفرد و المرکّب 244
- الکلمات الوجودیّه 247
- أقسام المفرد 247
- اقسام اللفظ المتحد المعنی 248
- المتواطی و المشکّک 250
- عدم التشکیک فی الذاتیّات 251
- أقسام اللفظ المتکثّر المعنی 252
- الترادف و التباین 255
- دفع شبهه الدور فی الدلاله 256
- الدلاله لیست تابعه للإراده 263
- توجیه کلام الشیخ 263
- الجزئیّ و الکلّیّ 265
- اللفظ تابع للمعنی فی الکلّیّه و الجزئیّه 266
- النسب الأربع بین کلّیّین و نقیضیهما 266
- النزاع لفظیٌّ 300
- الدلیل الثانی للنافین و جوابه 301
- الوجود لغیره خارج عن محلّ النزاع 303
- شبهه 321
- اشاره 339
- آثار پدر فاضل هندی 343
- خاندان 343
- زندگی نامه فاضل اصفهانی رحمه الله 343
- ولادت 343
- کودکی فاضل اصفهانی 344
- تحصیلات 344
- شاگردان 345
- خانواده 345
- استادان 345
- مقام علمی و مرجعیّت 347
- اجتهاد در عصر فاضل 348
- مقدمه: در آنچه متعلق است به لفظ اعرابی 354
- مقصد اول : در آنچه متعلق است به اسم 355
- اشاره 355
- مقاله اولی : در آنچه متعلق است به معرب 356
- فصل : در بیان غیرمنصرف و احکام آن 362
- قسم اول : فاعل 372
- اشاره 372
- باب اول : در اسمای مرفوعه 372
- قسم دوم : مفعول ما لم یسم فاعله 376
- اشاره 384
- باب دوم : در آنچه متعلق است به اسماء منصوبه 384
- قسم اول : مفعول مطلق 384
- اشاره 386
- قسم دوم : مفعول به 386
- موضع اول : منادی 387
- موضع دوم : ما اضمر عامله علی شریطه التفسیر است 394
- موضع سوّم: تحذیر است 397
- قسم سوم : مفعول فیه 398
- موضع چهارم: اغراء 398
- قسم چهارم : مفعول له 399
- قسم پنجم : مفعول معه 400
- قسم ششم : حال است 401
- قسم هفتم : تمیز 403
- قسم هشتم: مستثنی 404
- قسم نهم: خبر کان و اخوات آن 407
- قسم دهم : اسم إنّ و اخوات آن 408
- قسم دوازدهم : خبر ما و لا المشبّهتین به لیس 410
- باب سوم : در اسماء مجروره 411
- قسم اول : نعت 415
- اشاره 415
- فصل 415
- قسم دوم: عطف به حرف 417
- قسم چهارم : بدل 421
- مقاله ثانیه : در اسماء مبنیه 422
- اشاره 422
- قسم اول : مضمرات 423
- قسم سوم: موصوله 427
- قسم دوم : اسماء اشاره 427
- قسم چهارم : اسماء افعال 430
- قسم پنجم : اصوات 431
- قسم ششم : مرکبات 432
- قسم هشتم : بعضی از ظروف 434
- فصل :در بیان معرفه و نکره 438
- فصل :در بیان اسم عدد 440
- فصل :در بیان مذکر و مؤنث 442
- فصل : در بیان مفرد، مثنی، جمع 444
- فصل : در آنچه تعلق به مصدر دارد 447
- فصل : در بیان آنچه متعلق است به اسم فاعل 448
- فصل : در آنچه متعلق است به صفت مشبّهه 449
- فصل :در آنچه متعلق است به اسم مفعول 449
- فصل : در آنچه متعلق است به اسم تفضیل 450
- فصل: در بیان جمله بعد از فعل 457
- فصل : در بیان فعل مقاربه 459
- فصل : در آنچه تعلق به فعل تعجب دارد 459
- فصل : در آنچه متعلّق است به فعل مدح 460
- اشاره 460
- قسم اول : حروف جاره 460
- مقصد ثالث : در آنچه متعلّق است به حرف 460
- قسم دوم : حروف مشبّهه بالفعل 465
- قسم سوم : حروف عاطفه 466
- قسم ششم : حروف ایجاب 468
- قسم پنجم : حروف ندا 468
- قسم هشتم : حرف تفسیر 469
- قسم یازدهم : حرف توقع (قد) 470
- قسم نهم : حروف مصدر 470
- قسم دهم : حروف تحضیض 470
- قسم دوازدهم : حرف استفهام 471
- قسم سیزدهم : حروف شرط 472
- قسم چهاردهم : حرف ردع 473
- قسم شانزدهم : تنوین 473
- قسم هفدهم : نون تأکید 473
- قسم پانزدهم تاء تأنیث ساکنه 473
- قسم هجدهم : هاء سکت است 474
- فهرست منابع 475
- تولد، احوال و اساتید 478
- آثار و تألیفات 478
- اشاره 478
- اشاره 495
- مقدمه 495
- فهارس فنی 607
- اشاره 607
ص :263
و من غیره، و أُخری لخارج لازم کالشمس الموضوعه بأوضاع ثلاثه للقُرص و لضوئه و للمجموع المرکّب منهما، دلالته علی الخارج مطابقه لوضعه له و التزام لوضعه لموضوعه و تضمّن لوضعه للمجموع، و علی ملزومه مطابقه و تضمّن، فیلزم تداخلهما فی الدلاله الثانیه لتصادقهما علیها، و تداخل الثلاثه فی الأُولی لصدق الجمیع علیها.
فأجاب بقوله (و لا تداخل) للأقسام الثلاثه لِیختلّ حدّ بعضها ببعض (للحیثیّه) المعتبره فی حدّ کلّ منهما لما تقرّر من اعتبارها فی کلّ حدّ(1) یختلف باختلاف الاعتبارات و فی أجزائه و مفرداته المختلفه بها، و حینئذ فالمطابقه دلاله اللفظ علی ما وضع له من حیث إنّه ما وضع له أو من حیث إنّها دلاله علی ما وضع له و کذا فی أُختیها فدلاله الشمس علی الضوء من حیث إنّه وضع له مطابقه لاغیر، و من حیث إنّه جزؤه تضمّن لاغیر، و من حیث إنّه لازمه الخارج التزام لا غیر، فلا تداخل.
هذا هو الحقّ و ما یقال من أنّ دلالته علی الضوء لیست التزامیّه، إذ لا یکفی فیها مجرّد کون المدلول الالتزامی لازما لموضوع من موضوعات اللفظ، بل لابدّ مع ذلک من کونه خارجا عن جمیعها و الضوء لیس کذلک لوضع الشمس له و للمرکب منه و من القرص أیضا؛ فلایخفی أ نّه یقتضی أن تکون دلالته علی الضوء من حیث إنّه لازم للموضوع له خارجه عن الثلاثه لأ نّها لیست مطابقه و لا تضمّنا قطعا فإن لم تکن التزاما أیضا اختلّ الحصر العقلی فی الثلاثه.(2)
[
دلاله المرکّب
بقی الکلام فی دلاله المرکّب و للنقض بها تقریران: أحدهما فی المرکّب فی ألفاظ
====
1 ج: «حدّ».
2 فی هامش الف و ب: «والتالی باطل فصحّ نقیض المقدّم، فیکون دلالته علی الضوء من حیث إنّه لازم للموضوع له و هو القُرص، و المعتبر فیها خروج المدلول الالتزامی عن ذلک الموضوع الملزوم الذی دلّ اللفظ بتوسّطه علی ذلک اللازم بعلاقه اللزوم ولا یجب خروجه عن جمیع موضوعاته کما زعم القائل» (منه).