- مقدمه 1
- اشاره 1
- درباره این مجموعه 1
- هوالشکور 1
- مقدمه محقق 8
- اشاره 8
- اشاره 8
- نگاهی به زندگی میر محمدصالح خاتون آبادی 9
- اشارتی به زندگی میر محمّدحسین خاتون آبادی 13
- شیوه تحقیق رساله 14
- آثار و تألیفات 14
- اشاره 18
- قیود هشت گانه تعریف غیبت 19
- اوّل: غیبت انسان باشد 19
- سوم: غایبانه باشد در جلوی او 19
- دوم: معین باشد نه مبهم 19
- مقدّمه در بیان معنی غیبت و تحقیق حقیقت آن 19
- چهارم: آنچه اسناد می دهد در او باشد 20
- هشتم: مردم آن عیب را ندانند 21
- اشاره 21
- باب اوّل: در بیان حرمتِ غیبت و سرّ حرمتِ آن 21
- هفتم: به قصد مذمّت باشد 21
- ششم:آن عیب را در عرف نقص شمارد 21
- آیات و اخبار نهی از غیبت 22
- اخبار عقوبت اخروی غیبت 26
- اخبار عقوبت دنیوی غیبت 28
- باب دوم: در بیان آنکه حرام است شنیدن غیبت و واجب است ردّ آن 28
- باب سوم در اقسام غیبت 30
- نوع اوّل:اقسام آن به اعتبار تعدّد امور قبیحه 30
- اشاره 31
- قسم اوّل: یاد کردن آن به قول 31
- نوع دوم: اقسام آن به اعتبار تعدّد طرق نسبت دادن امور مکروهه 31
- اشاره 32
- اوّل: [نمیمه] 32
- قسم سوم: یاد کردن به کتابت 32
- تتمیم: [اتصاف غیبت به صفات ذمیمه دیگر] 32
- نمیمه در آیات و روایات 33
- حکمت حرمت نمیمه 34
- دوم: کلام ذی اللّسانین و ذی الوجهین 35
- اشاره 37
- باب چهارم: در بیان کیفیت علاج غیبت و طریق محافظت خود 37
- اشاره 38
- صفات و اسباب دهگانه غیبت 38
- اول: متابعت خشم 39
- دوم: همراهی با غیبت کنندگان 41
- اشاره 41
- علاج به منع مصاحبت بطله و فسقه 42
- اشاره 43
- سوم: مبارزه با اعداء از دوستان و اقربا 43
- علاج روایی این صفت ذمیمه 44
- چهارم: در مقام برائت از انتساب امر شنیع 45
- ششم: حسادت 47
- اشاره 48
- هفتم: برای شوخ طبعی و خوش صحبتی 48
- نظر شهید ثانی در سخره و استهزاء 51
- هشتم: ترحّم و خیرخواهی خطاکارانه 51
- نهم: در مقام تعجب و غفلت از شیطان 52
- دهم: عدوات و غفلت منشأ گرفته از تقوی 53
- اوّل تظلّم 55
- اشاره 55
- باب پنجم: موارد جواز غیبت 55
- سوم شهادت 55
- دوم جرح شهود 55
- هفتم وقایت اهل اسلام از ضلالت 56
- ششم نهی از منکر 56
- پنجم نصیحت مستشیر 56
- چهارم استفتا 56
- هشتم اطلاع سامع از موضوع 57
- دهم: استحقاق از جهت فسق 58
- نهم: اشتهار به لقب و صفت نقص 58
- غیبت حیوانات 68
- اشاره 69
- باب ششم: در بیان کیفیت توبه از غیبت و بیان کفاره آن 69
- تنبیهات پنج گانه 75
- استحباب قبول عذر مغتاب 75
- استحلال باید واقعی باشد 75
- در خصوص لفظ استغفار 75
- حکم غیبت کسی که غیبت خود را مباح کند 77
- وجوب نیت در کفاره 79
- موارد لازم در دفع عقاب بهتان و نمیمه 79
- فهرست منابع 81
- اشاره 98
- زندگینامه 98
- تولد 99
- وفات 101
- میر محمد حسین در کلام بزرگان 102
- اساتید 103
- آثار و تألیفات 105
- نسخه شناسی رساله و شیوه تحقیق 108
- در بیان فضیلت زکات 112
- اشاره 112
- وامّا تارِک عقابِ زکات 115
- فضیلت خمس و ثواب آن 117
- مصرف خمس 118
- عقاب تارک خمس 121
- باب اول: بیان مسائل زکات 122
- اشاره 122
- زکات نقره 122
- زکات طلای مسکوک 124
- زکات انگور 127
- زکات غلات 128
- زکات انعام 130
- شرایط وجوب زکات انعام 130
- زکات گوسفند 131
- زکات گاو 132
- زکات شتر 133
- مُستحق زکات 135
- باب دوم: بیان مسائل خمس 136
- اشاره 136
- غنائم 136
- معادن 137
- آنچه به واسطه غواصی به دست می آید 138
- گنج 139
- زمینی که کافر ذمی از مسلمان بخرد 141
- مال حلال مخلوط به حرام 142
- هفتم: زیاده بر مونه سال 143
- مستحق خمس 146
- آشنایی با «فوائد» 153
- اشاره 153
- مقدمه محقق 153
- آشنایی با موءلّف این اثر 155
- ولادت و زادگاه 155
- اساتید و شاگردان 156
- مجازین 157
- مشایخ اجازه 157
- آثار علمی 158
- مؤلّف این اثر از نگاه دیگران 159
- آشنایی با رساله حاضر 161
- سخن پایانی 162
- الفائده الاولی: ما یعتبر فی کتب الأخبار 165
- اشاره 165
- الفائده الثانیه:ما یعتبر فی الحاکم الشرعی 168
- الفائده الثالثه: ما یعتبر فی الحدیث الوصوی 171
- الفائده الرابعه:فائده فی الامامه 172
- الفائده الخامسه: عدم الربا بین الوالد و الولد 173
- الفائده السابعه: حکم تزویج إمرأه فقدت زوجها 175
- الفائده الثامنه: حکم نفوذ أو عدم نفوذ حکم غیر الأهل 181
- الفائده العاشر: منشأ الاشتباه فی حال الراوی فی علم الرجال 184
- الفائده التاسعه: فی علائم الوضع و الحقیقه 184
- مقدمه محقق 189
- اشاره 189
- اشاره 189
- معرفی مؤلف 191
- نام و نسب 191
- اشاره 194
- سیر علمی و اساتید 194
- 2 علامه بزرگوار و محدّث خبیر ملا محمدباقر مجلسی اعلی اللّه مقامه الشریف 195
- 3 فقیه و حکیم عظیم الشأن و نابغه دوران جناب فاضل اصفهانی مشهور به فاضل هندی أعلی اللّه مقامه الشریف 196
- 4 شیخ حرّ عاملی اعلی اللّه مقامه الشریف 197
- شاگردان، فرزندان و معاصران 198
- وفات و مدفن 199
- جایگاه علمی 201
- تألیفات 202
- ادبیّت 205
- تتمه 206
- اشاره 207
- نسخ مورد بررسی و مراحل تصحیح 210
- روند تصحیح 212
- اشاره 213
- الاعتقاد و أقسامه 233
- بداهه ثبوت جهل المرکب 234
- الضروریّ و النظریّ 236
- الحاجه إلی المنطق و تعریفه 236
- الفنّ الأوّل فی المعرِّف 238
- مباحث الألفاظ 238
- دلاله المرکّب 242
- المفرد و المرکّب 244
- الکلمات الوجودیّه 247
- أقسام المفرد 247
- اقسام اللفظ المتحد المعنی 248
- المتواطی و المشکّک 250
- عدم التشکیک فی الذاتیّات 251
- أقسام اللفظ المتکثّر المعنی 252
- الترادف و التباین 255
- دفع شبهه الدور فی الدلاله 256
- الدلاله لیست تابعه للإراده 263
- توجیه کلام الشیخ 263
- الجزئیّ و الکلّیّ 265
- اللفظ تابع للمعنی فی الکلّیّه و الجزئیّه 266
- النسب الأربع بین کلّیّین و نقیضیهما 266
- النزاع لفظیٌّ 300
- الدلیل الثانی للنافین و جوابه 301
- الوجود لغیره خارج عن محلّ النزاع 303
- شبهه 321
- اشاره 339
- ولادت 343
- زندگی نامه فاضل اصفهانی رحمه الله 343
- آثار پدر فاضل هندی 343
- خاندان 343
- کودکی فاضل اصفهانی 344
- تحصیلات 344
- استادان 345
- شاگردان 345
- خانواده 345
- مقام علمی و مرجعیّت 347
- اجتهاد در عصر فاضل 348
- مقدمه: در آنچه متعلق است به لفظ اعرابی 354
- مقصد اول : در آنچه متعلق است به اسم 355
- اشاره 355
- مقاله اولی : در آنچه متعلق است به معرب 356
- فصل : در بیان غیرمنصرف و احکام آن 362
- قسم اول : فاعل 372
- اشاره 372
- باب اول : در اسمای مرفوعه 372
- قسم دوم : مفعول ما لم یسم فاعله 376
- اشاره 384
- باب دوم : در آنچه متعلق است به اسماء منصوبه 384
- قسم اول : مفعول مطلق 384
- اشاره 386
- قسم دوم : مفعول به 386
- موضع اول : منادی 387
- موضع دوم : ما اضمر عامله علی شریطه التفسیر است 394
- موضع سوّم: تحذیر است 397
- قسم سوم : مفعول فیه 398
- موضع چهارم: اغراء 398
- قسم چهارم : مفعول له 399
- قسم پنجم : مفعول معه 400
- قسم ششم : حال است 401
- قسم هفتم : تمیز 403
- قسم هشتم: مستثنی 404
- قسم نهم: خبر کان و اخوات آن 407
- قسم دهم : اسم إنّ و اخوات آن 408
- قسم دوازدهم : خبر ما و لا المشبّهتین به لیس 410
- باب سوم : در اسماء مجروره 411
- قسم اول : نعت 415
- اشاره 415
- فصل 415
- قسم دوم: عطف به حرف 417
- قسم چهارم : بدل 421
- مقاله ثانیه : در اسماء مبنیه 422
- اشاره 422
- قسم اول : مضمرات 423
- قسم سوم: موصوله 427
- قسم دوم : اسماء اشاره 427
- قسم چهارم : اسماء افعال 430
- قسم پنجم : اصوات 431
- قسم ششم : مرکبات 432
- قسم هشتم : بعضی از ظروف 434
- فصل :در بیان معرفه و نکره 438
- فصل :در بیان اسم عدد 440
- فصل :در بیان مذکر و مؤنث 442
- فصل : در بیان مفرد، مثنی، جمع 444
- فصل : در آنچه تعلق به مصدر دارد 447
- فصل : در بیان آنچه متعلق است به اسم فاعل 448
- فصل : در آنچه متعلق است به صفت مشبّهه 449
- فصل :در آنچه متعلق است به اسم مفعول 449
- فصل : در آنچه متعلق است به اسم تفضیل 450
- فصل: در بیان جمله بعد از فعل 457
- فصل : در بیان فعل مقاربه 459
- فصل : در آنچه تعلق به فعل تعجب دارد 459
- فصل : در آنچه متعلّق است به فعل مدح 460
- اشاره 460
- قسم اول : حروف جاره 460
- مقصد ثالث : در آنچه متعلّق است به حرف 460
- قسم دوم : حروف مشبّهه بالفعل 465
- قسم سوم : حروف عاطفه 466
- قسم پنجم : حروف ندا 468
- قسم ششم : حروف ایجاب 468
- قسم هشتم : حرف تفسیر 469
- قسم یازدهم : حرف توقع (قد) 470
- قسم دهم : حروف تحضیض 470
- قسم نهم : حروف مصدر 470
- قسم دوازدهم : حرف استفهام 471
- قسم سیزدهم : حروف شرط 472
- قسم هفدهم : نون تأکید 473
- قسم شانزدهم : تنوین 473
- قسم چهاردهم : حرف ردع 473
- قسم پانزدهم تاء تأنیث ساکنه 473
- قسم هجدهم : هاء سکت است 474
- فهرست منابع 475
- اشاره 478
- تولد، احوال و اساتید 478
- آثار و تألیفات 478
- مقدمه 495
- اشاره 495
- اشاره 607
- فهارس فنی 607
ص :274
و لم یضبط له اسم و رسم و لفظ، أو استعمالا فقط(1) کما یأتی (فإن وضع لکلّ) من معانیه (بوضع) واحد (عمّ الکلّ فعامّ الوضع) کالمبهمات و الضمائر، فإنّ "أنا" موضوع بوضع واحد عامّ لکلّ متکلّم وحده و لم یوضع لکلٍّ بوضع مستقلّ و لا لمفهوم المتکلّم و إلاّ کان مشترکا أو مجازا مهجورَ الحقیقه و هما مَنفیّان بالأصل والاتّفاق.(2)
و عموم الوضع و خصوصه باعتبار عموم تصوّر الموضوع له عند الوضع و خصوصه، سواء کان المتصوَّر العامّ نفس الموضوع له أو مرآه لملاحظته، فإنّ الواضع لابدّ له حین الوضع من تصوّر اللفظ و المعنی فإن تصوّر معنی خاصّا بخصوصه فوضع لفظا بإزائه کان الوضع خاصّا، و إن تصوّره فی ضمن مفهوم عامّ جعله مرآه لملاحظه ذلک المعنی کان الوضع عامّا. ثمّ إن وضعه لذلک الخاصّ و کلّ خاصّ من أفراده فالموضوع له خاصّ، و إن وضعه لنفس المفهوم العامّ فهو أیضا عامّ.
(أو) وضع لکلٍّ من معانیه بوضع (انفرد به) أی انفرد ذلک الوضع بذلک المعنی أو العکس (فمشترک) ک"عین" للشمس و الذهب و "جون" للأسود و الأبیض (أو) وضع (لواحد) و استُعمل فی آخر فتکثّر معناه استعمالا فقط (فإن) هُجر المعنی الأوّل و (غلب الثانی) حتّی صار هو المتبادر منه متی أُطلق (فمع المناسبه) بأن یکون سبب استعماله فی الثانی مناسبته للأَوَّل بالمشابهه أو غیرها (منقول) لنقله عن الأوّل إلی الثانی (لغویّ أو عرفیّ أو شرعیّ) فیُنسب إلی محلّ الغلبه و یسمّی (بحسب عرف نقله) و لم ینسب إلی الناقل لأ نّه قد یکون ناقل واحد مشترکا بین الثلاثه أو إثنین منها، فلابدّ من اعتبار الحیثیّه لئلاّ تتداخل الأقسام بخلاف النسبه إلی عرف النقل؛ و کأنّ المحقّق الدوانی لذلک فسّر به الناقل(3) و إن احتمل غیر ذلک أیضا.
====
1 ج: + «اَو فیهما»، و بهامشها: «أی فی الوضع و الاستعمال معا» (منه).
2 ج: «ثمّ» بدل «و».
3 فی هامش الف و ب: «قال العلاّمه التفتازانی فی «التهذیب» [الحاشیه علی تهذیب المنطق، ص 28]: "و ینسب إلی الناقل"، و قال المحقّق الدوانی: "لغه کان أو عرفا أو شرعا" و ظاهره أ نّه فسّر الناقل بالثلاثه، لکن یحتمل أن یکون نصبها علی الظرفیّه فاسم کان ضمیر فیه عائد علی الفعل [النقل!] المفهوم من الناقل أی سواء کان الفعل [النقل!] فی اللغه... فتأمّل» (منه).