میراث حوزه اصفهان جلد 12 صفحه 473

ص :494

فضلاء اما زید ففقیه و أمّا عمرو فنحویٌ» ، ثانی: استلزام شیئی را برای شیئی و بمعنی اول حرف شرط نیست، بلکه حرف شرط بمعنی ثانی است.

و بدانکه واجب است حذف فعل «امّا» و گاه متعلقی را از متعلقات آن فعل به جای آن می گذارند میانه أمّا وفای جزا، مثل: «أمّا یومَ الجمعه فزیدٌ منطلقٌ» یعنی أمّا کان یوم الجمعه.

قسم چهاردهم : حرف ردع

که آن کَلاّ است که آورده می شود از برای ارداع و ردّ کلامی و گاه بمعنی حقا می آید، مثل قوله تعالی: «کَلاّ إنَّ الاْءنْسانَ لَیَطغی(1).»

قسم پانزدهم تاء تأنیث ساکنه

(2) :

و آن تائی است که ملحق به فعل ماضی می شود از جهت دلالت بر تأنیث فاعل آن فعل و تفصیل مواضع آن در بحث مؤنث گذشت.

قسم شانزدهم : تنوین

و آن نونی است ساکن که بعد از حرف آخر کلمه می باشد و تفصیل اقسام آن گذشت در اوایل رساله .

قسم هفدهم : نون تأکید

و آن نونی است مؤکد معنی فعل و آن بر دو قسم است : [103[B/ خفیفه ساکنه و مشدده و این مشدده مفتوح است اگر داخل فعل مثنی و مجموع به جمع مؤنث نشده باشد که اگر داخل یکی از این دو فعل شده باشد مکسور خواهد بود، مثل: «إضربانِّ

====

1 سوره مبارکه علق ، آیه 6 .

2 در نسخه «یازدهم» ذکر شده است .