اندیشه اسلامی جلد 2 صفحه 110

حداقل تعداد معراج پیامبر به دو بار می رسد، زیرا قرآن می فرماید:«وَلَقَدْ رَآهُ نَزْلَهً أُخْرَی »(1) و حداکثر تا صد و بیست بار، روایت شده است.(2)

وقوع معراج در مکّه، شش ماه قبل از هجرت، در خانه امّ هانی، بعد از نماز عشا و در یک شب، آن هم احتمالاً شب بیست و یکم ماه رمضان رخ داده است.(3)

خاتمیت رسالت

خاتمیت،در لغت و اصطلاح

خاتمیت مصدر جعلی از خاتم و از ریشه ختم به معنای پایان است. رایج ترین معنایی که لغت شناسان برای کلمه خاتم بیان کرده اند، به معنای پایان یافتن چیزی است.

در این معنا تفاوتی میان خاتِم و خاتَم نیست(4). برخی نیز معتقدند خاتِم به معنای آخر و پایان و خاتَم به معنای زینت انگشتری و زینت است(5).

پیامبر وقتی خواست نامه به سلاطین عجم برای دعوت به اسلام بنویسد به آن حضرت عرض شد رسم آنها این است که بدون مهر نامه ای نپذیرند، لذا آن حضرت، که تا آن زمان نامه هایش بدون مهر بود، دستور داد انگشتری برای او تهیه نموده بر نگین آن«لا اله الا الله» و«محمد رسول الله» را نقش کنند. پیامبر بعد از آن دستور داد نامه ها را به وسیله آن، مهر کنند(6).

خاتم در لغت عاصم به معنای حلقه و انگشتری است که برای زینت به انگشت می کنند یا ماده ی گل گونه ای است که در گذشته برای ختم کتاب، به عنوان مهر کتاب در آخر کتاب، استعمال می شد و منظور از خاتم، ختم رسالت یا بستن درب منزل (پلمب یا مهر سربی) است که احدی آن را باز نکند و آن به این نحو است که ماده چسبنده ای بر درب یا قفل می گذارند و آن را مهر و موم می کنند. و (در اصطلاح) منظور از خاتمیت تنها به یک معناست و آن این که: زینت انبیا نیست که در آن ختمیت مطرح نباشد.(7)

1- - نجم، 12.
2- - حسن زاده، نصوص الحکم بر فصوص الحکم، ص 361، 1375.
3- - تخریج الاحادیث، عبدالله زیلعی، 2/255.
4- - معجم مقاییس اللغه،ابن فارس، ص 245.
5- - مجمع البحرین، 6/54.