اندیشه اسلامی جلد 2 صفحه 20

مَرَضَهُ خان بَدَنَهُ»(1)؛ کسی که از اطبا مرضش را کتمان کند به کالبدش خیانت کرده است. و امام صادق(علیه السلام) فرموده است: «السِّواک یَذهَبُ بالدَّمعَهِ و یَجلو البَصَرَ»(2)؛ مسواک زدن آب ریزش چشم را می برد و چشم را جلا می دهد.

و از امام رضا(علیه السلام) نقل شده است: «لَیسَ مِن دَواءٍ اِلا وَ هُوَ یُهَیِّجُ داءً»(3)؛ هر دارویی که

مریض مصرف می کند باعث به وجود آمدن مرض دیگری می شود. و امام باقر(علیه السلام) فرموده است: «ما مِن شیءٍ أبغَضُ الی الله مِن بَطن مملوءٍ»(4)؛ مبغوض ترین چیز در نزد خداوند شکم پری است.

اسلام، دنیا و علم تجربی و ماده و جسم انسان و روح او را ضد هم تلقّی نمی کند. «و لذلک حدّ ارسطوطالیس الانسان بالناطق المائت و بالناطق الماشی برجلین و ما اشبه ذلک»(5)؛

به همین سبب ارسطو انسان را به «ناطق میرا» و «ناطق رونده با دوپا» و نظیر آن تعریف کرده است.

پیامبر(صلی الله علیه و آله) فرمود: «اُطلُبُ العِلمِ وَ لَو بالصِّین» که منظور از آن، علم روز است؛ هر چند کسب آن نیاز به طی مسافت زیاد داشته باشد، چرا که در چین علم دین نبود. بنابراین انسان و به خصوص جوانان عزیز این مرز و بوم، می توانند به کمک دنیا، تعالی روح پیدا کنند، چنان که روایت شده: «الدُنیا مَزرعَه الآخِره»؛ هر چند امام صادق(علیه السلام) فرموده است: «منظور از آن (سخن پیامبر)، معرفت نفس است، آن معرفتی که در آن، معرفت ربّ گنجانده شده است».(6)

که منافات با آنچه بیان شد ندارد؛ زیرا تفاوت به اعتبار است.

به این ترتیب دین هیچ تعارض و منافاتی با پیشرفت اقتصادی، سیاست داخلی و خارجی، هنر و جلوه های زیبای زندگی، امور مربوط به تجهیزات نظامی و... ندارد، بلکه به وسیله دین است که می توان در آن امور توسعه و پیشرفت حاصل کرد، پس خوشبختی بشر در گرو طهارت جامعه است. علی(علیه السلام) می فرماید: «مِن کمال السّعاده السّعی فی اِصلاح الجمهور»(7)؛ از کمال سعادت این است که آدمی در راه اصلاح جامعه مجاهده نماید.

1- - سید هاشم رسولی محلاتی، غررالحکم و دررالکلم، ج2، ص423.
2- - شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج2، ص9.
3- - کلینی، روضه کافی، ص273 و وسائل الشیعه، ج2، ص408، باب استحباب ترک المداواه... .
4- - شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج24، ص248، باب4.
5- - احمد بن محمد مسکویه، تهذیب الاخلاق و تطهیر الاعراق، ص88 .
6- - قوائم الانوار و طوالع الاسرار، ابوالقاسم شیرازی ص51.
7- - غررالحکم و دررالکلم، ترجمه سید هاشم رسولی محلاتی، ج1، ص650 .