اندیشه های کلامی شیخ طوسی جلد 1 صفحه 276

کلمه کفر تصریح می نمایند

و یجب علی من اکره علی اظهار کلمه الکفر أن یعرض باظهارها و لایقصد الاخبار بل یقصد ما یخرجه عن کونه کاذبه، لان الکذب قبیح لا یحسن بالاکراه علی حال(1)

یعنی بر کسی که به اظهارکلمه کفر اکراه شده، واجب است که به اظهار آن کلمه تعریض داشته باشد و قصد اخبار نکند، بلکه چیزی را قصد نماید که او را از کاذب بودن بیرون ببرد؛ زیرا کذب، قبیحی است که به هیچ حالی به سبب اکراه نیکو نمی گردد.

آیا تعریض، حسن دارد؟

آیا اصولا خود تعریض و کنایه گویی درست است و همه متوجه آن می شوند؟ آیا تعریض نیکو است، در حالی که اکثر مردم آن را نمی دانند؟ «فان قیل کیف توجبون ذلک و اکثر الناس لا یحسنون التعریض؟»

شیخ طوسیله برای رد این اشکال دو دلیل اقامه میکند:(2)

1. عرف و عقلای عالم در تصرفات و معاملاتشان از تعریض و کنایه گویی.)