اندیشه های کلامی شیخ طوسی جلد 1 صفحه 276

صفحه 276

کلمه کفر تصریح می نمایند

و یجب علی من اکره علی اظهار کلمه الکفر أن یعرض باظهارها و لایقصد الاخبار بل یقصد ما یخرجه عن کونه کاذبه، لان الکذب قبیح لا یحسن بالاکراه علی حال(1)

یعنی بر کسی که به اظهارکلمه کفر اکراه شده، واجب است که به اظهار آن کلمه تعریض داشته باشد و قصد اخبار نکند، بلکه چیزی را قصد نماید که او را از کاذب بودن بیرون ببرد؛ زیرا کذب، قبیحی است که به هیچ حالی به سبب اکراه نیکو نمی گردد.

آیا تعریض، حسن دارد؟

آیا اصولا خود تعریض و کنایه گویی درست است و همه متوجه آن می شوند؟ آیا تعریض نیکو است، در حالی که اکثر مردم آن را نمی دانند؟ «فان قیل کیف توجبون ذلک و اکثر الناس لا یحسنون التعریض؟»

شیخ طوسیله برای رد این اشکال دو دلیل اقامه میکند:(2)

1. عرف و عقلای عالم در تصرفات و معاملاتشان از تعریض و کنایه گویی.)


1- تمهید الاصول، ص307؛ التبیان، ج 9، ص73؛ الذخیره فی علم الکلام، ص563
2- کل احد یحسن المعاریض، لأنهم یعرفو ذلک فی المعاملات و التصرفات علی انه لو جاز أن یکون فی العقلاء من لا یحسن المعاریض فان الله تعالی یصرف المکره له علی اکراهه حتی لایحتاج الی فعل القبیح علی وجه لایمکنه الانفکاک منه الا بتلف النفس. (شیخ طوسی، تمهید الأصول، ص 308.)
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه