- پیش گفتار شیعه در گذرگاه تاریخ 1
- شیعه در اصطلاح 4
- شیعه در لغت 4
- خطر سه جانبه 8
- اوضاع اجتماعی زمان رحلت 8
- راه نخست 11
- راه دوم 12
- راه سوم 13
- اشاره 14
- حوادث نوظهور 17
- مشکل «عول» 17
- مسلمانان و صیانت دین از انحراف 18
- شیوه جانشینی در اندیشه مردم عصر رسالت 21
- 1. حدیث «بدء الدعوه» 25
- 2. حدیث منزلت 26
- اشاره 28
- هدف از اجتماع در آن سرزمین چه بود؟ 30
- پاسخ دو شبهه 32
- 1. حدیث ثقلین 33
- اشاره 33
- مرجعیت فکری و علمی اهل بیت علیهم السلام 33
- اشاره 33
- 2. حدیث سفینه 34
- 3. حدیث دوازده خلیفه 35
- آیۀ ولایت 38
- پاسخ یک سؤال 41
- شبهه افکنی فخر رازی 42
- پاسخ: 44
- قرائن دیگر 47
- پاسخ 49
- شبهۀ دوم 49
- اشاره 51
- 1. مقاومت در برابر داوری های پیامبر 52
- 2. مخالفت در جنگ بدر 52
- 3. مخالفت در جنگ احد 53
- 4. مخالفت با صلح حدیبیه 54
- اشاره 57
- 1. تصرف در اذان صبح 57
- 3. قطع سهم «ذوی القربی» 59
- 4. قطع سهم «المؤلفه قلوبهم» 60
- اشاره 61
- شیعه در زبان مورّخان 65
- پیشگامان تشیّع 68
- 1. تشیع، زاییده اجتماع سقیفه! 70
- اشاره 70
- پیدایش تشیع 70
- اشاره 73
- 2. تشیع وعبداللّه بن سبأ 73
- سریّ 74
- سیف بن عمر 75
- اشاره 78
- 3. ایرانی بودن تشیّع 78
- شهادت برخی از خاورشناسان بر ضد این اندیشه 81
- وراثی بودن خلافت 83
- بررسی جغرافیای انسانی ایران پس از اسلام 84
- 4. شیعه زاییدۀ جنگ جمل 87
- اشاره 87
- 5. تشیع زاییدۀ جنگ صفین 88
- اشاره 91
- تفسیر دو آیه مربوط به شوری 97
- سخن در آیه دوم 98
- کیفیت گزینش خلفا در تاریخ 103
- شیوۀ روی کار آمدن خلیفۀ سوم 108
- اشاره 111
- 1. احقاق حق امام در شرایط گوناگون 111
- اشاره 116
- 2. چرا از قدرت بهره نگرفت 116
- پذیرش خلافت پس از 25 سال محرومیت 121
- اشاره 125
- پیمان شکنان 126
- واکنش عائشه به بیعت مردم با امام علیه السلام 127
- نبرد با قاسطین (ستمگران) 131
- نبرد با مارقین (شورشیان) 133
- اشاره 138
- نامه حسین بن علی علیهما السلام به معاویه 141
- بخشنامۀ معاویه به کارگزاران 145
- بخشنامه سوم 147
- اشاره 151
- 1. نامۀ امام هشتم علیه السلام به مأمون 153
- اشاره 156
- 1. رسالۀ صدوق (306 381) 158
- 3. جمل العلم والعمل 160
- 4. البیان عن جمل اعتقاد أهل الایمان 161
- 5. العقائد الجعفریه 161
- هدف از اشاره به این رساله ها، چیست؟ 162
- اشاره 163
- 1. اختلاف در معنی شفاعت 164
- 4. امر به معروف و نهی از منکر 165
- 3. بهشت و دوزخ 165
- 2. حکم مرتکب کبیره 165
- 7. پذیرش توبه 166
- 6. شرع و عقل 166
- 10. نیاز انسان به وحی در آغاز تکلیف 167
- 9. جبر و تفویض 167
- 1. صفات ذاتی خدا عین ذات اوست 168
- مقایسه امامیه با اشاعره 168
- اشاره 168
- 2. صفات خبریه 169
- 3. انسان پدید آرندۀ فعل خود است 169
- 5. خدا برتر از رؤیت است 170
- 4. قدرت گاهی جلوتر و گاهی همراه فعل است 170
- 7. حسن و قبح، عقلی است 171
- 6. کلام خدا فعل اوست 171
- اشاره 174
- 1 گزینش رهبر، از جانب خدا پس از رحلت پیامبر 174
- واقعیت امامت در دو مکتب 175
- شرط عدالت در امام 177
- اشاره 178
- عصمت امام 178
- دلیل نخست: آیۀ تطهیر 179
- دلیل سوم: حدیث ثقلین 180
- دلیل دوم: امام علی علیه السلام محور حق 180
- دلیل چهارم: اطاعت مطلق از «اولو الأمر» 181
- دلیل پنجم: امامت از آن طاغیان نیست 182
- نتیجۀ بحث 191
- مفهوم تقیه و تقابل آن با نفاق 198
- تفاوت تقیه با نفاق 199
- هدف از تقیه 200
- دلایل تقیه در قرآن مجید 202
- آیۀ نخست 202
- اشاره 202
- آیۀ دوم 204
- آیۀ سوم 206
- آیۀ چهارم 207
- تقیۀ مسلمان از همتای خود 209
- تقیه یک امر شخصی است 213
- 1. جایی که اساس در خطر باشد 214
- تقیۀ حرام 214
- اشاره 214
- نتایج بررسی 216
- 2. جایی که مایه خونریزی گردد 216
- اشاره 218
- 1. علم پیشین خدا به حوادث 220
- 2. خلقت و آفرینش پیوسته 223
- تغییر سرنوشت با عمل در روایات 225
- اشاره 225
- 3. اثر دعا 226
- 2. اثر استغفار 226
- 1. اثر صدقه 226
- بدا در مقام اثبات 229
- 1. لوح محفوظ 229
- اشاره 229
- 2. لوح محو و اثبات 230
- 1. بدا در ذبح اسماعیل 231
- 2. سرگذشت یونس پیامبر 232
- 3. میعاد سی شبۀ حضرت موسی 234
- بدای اثباتی در روایات 236
- نکات مورد توجه 240
- اشاره 244
- دلیل رجعت از قرآن 246
- پاسخ به یک رشته پرسشها 248
- اشاره 250
- ازدواج موقت چیست؟ 250
- قرآن و عقد موقت 252
- 1. «فاء نتیجه» در «فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ...» 257
- اشاره 257
- پاسخ به یک رشته پرسشها 257
- 2. هدف از ازدواج، تشکیل خانواده است 258
- 3. عقد موقت داخل در آیه نیست 260
- 5. آیه منسوخ است! 262
- اشاره 266
- امامان معصوم 272
- تلاش هایی برای اثبات وجوب غسل 273
- اشاره 277
- نقطۀ اختلاف میان دو گروه 282
- داوری قرآن دربارۀ صحابه 284
- اشاره 288
- سرپوش نهادن بر تاریخ قطعی 288
- 1. معاویه بن ابی سفیان 289
- 2. عمروعاص 290
- 3. مروان بن حکم 291
- 4. ولید بن عقبه 291
- اشاره 293
- کتاب امام علی علیه السلام و املای رسول خدا صلی الله علیه و آله 294
- مصحف فاطمه علیها السلام 303
- فاطمه «محدَّثه» است 307
- اشاره 308
- تأویل های ناروا 316
- اشاره 321
- نبرد با ناکثین: 323
- اشاره 327
- میلاد فاطمه علیها السلام 330
- صورت جهیزیۀ دختر پیامبر 332
- مراسم عروسی 334
- اشاره 336
- چهرۀ فاطمه در قرآن 336
- 1. آیۀ تطهیر 337
- 2. آیۀ مبا هله 338
- 3. آیۀ مودت 339
- 4. آیۀ إطعام 339
- 5. آیه کوثر 340
- زهرا اسوه واُلگو 342
- شهادت زهرا علیها السلام 345
- اشاره 347
- امام مجتبی علیه السلام وجبهه های جنگ 348
- متن پیمان صلح 354
- اشاره 357
- علل و موجبات قیام امام حسین علیه السلام 359
- قیام آگاهانه 363
- اشاره 367
- 1. سخنرانی امام هنگام اخذ بیعت برای یزید 367
- 2. نامه امام به معاویه 368
- 3. سخنرانی امام در سرزمین منی 368
- اشاره 370
- الف. رسوا ساختن هیأت حاکمه 370
- نتایج قیام حسین بن علی علیه السلام 370
- ب. انقلابها و شورشها 371
- اشاره 373
- امام سجاد وخطابۀ مسجد شام 375
- دعا و نیایش 379
- اشاره 387
- امام صادق علیه السلام و دانشگاه بزرگ جعفری 393
- اشاره 401
- دو مسئلۀ مهم در زندگی امام علیه السلام 403
- شهادت امام به دست مأمون 406
- اشاره 407
- اشاره 414
- ویژگی های این دوره از خلافت 416
- اشاره 427
- حضرت مهدی (عج) و حکومت واحد جهانی 429
- صلح و صفا به جای خونریزی 430
- قرآن وآینده جامعه ها 432
- الف. وارثان زمین صالحانند 432
- اشاره 432
- ب. استقرار آیین خدا وگسترش امنیت در جهان 434
- ه. در مبارزۀ حق وباطل، حق پیروز است 437
- و. کمک های غیبی در سرانجام جامعه ها 438
- 2. تکامل صنایع 440
- 1. تکامل عقول وخردها 440
- 3. جهانیان درپوشش اسلام درمی آیند 441
- 5. ترمیم خرابی ها 442
- 4. تکامل اخلاقی 442
- سابقه وتاریخچۀ بحث 444
- اشاره 444
- تشریح سئوال 445
- 2. پاسداری آیین خدا 447
- 5. ترسیم هدف آفرینش 453
- اشاره 456
- حجت های مخفی وپنهان خدا در قرآن ونهج البلاغه 456
- 1. معلم موسی به نام «خضر» معرفی شده است 457
- 2. حضرت موسی چهل روزاز دیدگان پنهان وغایب بود 462
- 3. یونس زندانی 463
- 4. میان نبوت ووقت تبلیغ حضرت مسیح، فاصلۀ زمانی وجود داشت 464
- اشاره 465
- شیعه و ادبیات عرب 468
- اشاره 468
- 3. ابوجعفر محمد بن الحسن بن ابی ساره 471
- 2. عطاء بن أبی الأسود 471
- 5. ابوعثمان مازنی 472
- 6. ابن السکّیت 472
- 7. ابن حمدون 473
- 9. قتیبۀ نحوی 474
- 11. محمد بن سلمه یشکری 474
- 10. ابراهیم بن ابی البلاد 474
- 13. ابوالقاسم تنوخی 475
- شیعه و علم صرف 476
- اشاره 477
- 1. خلیل بن احمد فراهیدی 477
- 2. ابان بن تغلب 478
- 5. صاحب بن عبّاد 479
- 4. ابوبکر محمد بن حسن بن درید ازدی 479
- اشاره 480
- شیعه و علم عروض 480
- 1. خلیل بن احمد فراهیدی 480
- 2. صاحب بن عباد 480
- اشاره 482
- 2. کمیت بن زید (60-126 ه) 483
- 1. قیس بن سعد بن عباده 483
- 4. دعبل خزاعی (م 246) 484
- 3. سید حمیری (م 173) 484
- الف. ابن حجاج بغدادی (م 321) 485
- ب. شریف رضی (357 406) 485
- 5. ابو فراس حمدانی (320-357 ه) 485
- د. مهیار دیلمی (م 448) 486
- اشاره 487
- الف. غریب القرآن 487
- ب. مَجازات قرآن 489
- اشاره 490
- تفسیر موضوعی 491
- اشاره 494
- کوشش پیوستۀ شیعه برای نگارش حدیث 496
- طبقه نخست 497
- طبقه دوم 498
- طبقۀ سوم 499
- شیعه و فقه اسلامی 501
- اشاره 501
- فقیهان شیعه در قرن چهارم 503
- فقیهان شیعه در قرن پنجم 504
- شیعه و سیره و تاریخ نگاری 510
- اشاره 510
- 2. عبیداللّه بن ابی رافع 511
- 5. ابومخنف لوط بن یحیی ازدی 512
- 4. ابان بن عثمان کوفی 512
- 6. نصر بن مزاحم منقری 512
- شیعه و علم رجال 513
- شیعه و علوم عقلی 516
- 1. زراره بن أعین 519
- 2. محمد بن علی بن نعمان معروف به مؤمن الطاق 519
- 3. هشام بن حکم 520
- 5. عیسی بن روضه 522
- 4. قیس الماصر 522
- 6. ابومالک ضحاک حضرمی 523
- 7. علی بن حسن بن محمد طائی معروف به طاطری 523
- 10. فضال بن حسن بن فضال 524
- 9. حدید بن حکیم مکنی به أبی علی ازدی مدائنی 524
- 1. فضل بن شاذان 525
- متکلمان شیعه در قرن سوم 525
- اشاره 525
- 3. داود بن اسد بن أعفر 526
- 2. حکم بن هشام بن حکم 526
- 6. اسماعیل بن محمد بن اسماعیل بن هلال مخزومی 527
- 5. ثبیت بن محمد 527
- 9. شکّال 528
- 8. ابراهیم بن سلیمان بن ابی داحه المزنی 528
- 7. محمد بن هارون 528
- 11. عبدالرحمن بن احمد بن جبرویه 529
- 10. حسین بن اشکیب 529
- 12. علی بن منصور 530
- 13. علی بن اسماعیل بن شعیب بن میثم 530
- 3. حسین بن علی بن بابویه 531
- 2. اسماعیل بن ابی سهل بن نوبخت 531
- 1. حسن بن علی بن ابی عقیل 531
- اشاره 531
- 5. ابومحمد یحیی العلوی 532
- 4. محمد بن بشر الحمدونی 532
- 7. ابوالحسن ناشی (271 365) 533
- 9. شیخ مفید 534
- 1. فارابی (260-339 ه) 538
- 2. ابوعلی سینا (370 428 ه) 539
- 3. نصیرالدین طوسی (597-672 ه) 540
- 4. کمال الدین میثم بحرانی (636-699) 540
- 8. بهاءالدین عاملی (953-1030) 541
- 7. فاضل مقداد (م 808) 541
- 9. سید محمد باقر معروف به داماد 541
- 6. قطب الدین رازی (م 766) 541
- شیعه و علوم طبیعی و ریاضی 543
- اشاره 546
- 1. یعقوبی مؤلف کتاب «البلدان» متوفای حوالی 292 ه 546
- 2. ابوالحسن مسعودی مؤلف مروج الذهب 547
- اشاره 548
- شکاف در صفوف بیعت کنندگان 551
- شیعه در عراق 552
- مذهب فقهی زید بن علی در یمن 556
- شیعه در سوریه و لبنان 557
- علمای بزرگ برخاسته از جبل عامل 558
- 1. محمد بن مکی (786-734) معروف به شهید اوّل 558
- 2. زین الدین بن علی جبعی (966-911) معروف به شهید ثانی 558
- شیعه در مصر 560
- گرایش ایرانیان به اسلام 562
- تشیع در ایران 562
- دو تحلیل بی پایه در گرایش ایرانیان به تشیع 567
- حکومتهای شیعه 569
- مدینۀ منوره 570
- دانشگاههای شیعه 570
- اشاره 570
- کوفه و دانشگاه بزرگ آن 571
- دانشگاه قم و ری 572
- دانشگاه بغداد 574
- دانشگاه نجف اشرف 575
- دانشگاه حلّه 576
- علّامۀ حلّی 577
- جامع أزهر 578
- مراکز علمی شیعه در شام 579
- مراکز علمی دیگر شیعه 580
- آمار شیعه 581
- بخش پایانی تذکراتی «روش شناسانه» به نویسندگان در زمینۀ تاریخ و عقاید شیعه 587
- اشاره 594
مسجد و فضای باز گرد آورد و برائت از علی را به آنان عرضه کرد. این کار را انجام داد تا دستاویزی برای کارهای زشت او در حق آنان باشد، زیرا می دانست که آنها از لعن علی امتناع می ورزند.(1)
بخشنامۀ معاویه به کارگزاران
مدائنی در کتاب الاحداث می نویسد: معاویه بخشنامه ای در سال عام الجماعه برای تمام بخشداران و فرمانداران صادر کرد که در آن چنین آمده بود:
«هیچ نوع مسئولیتی دربارۀ کسی که از ابوطالب و خاندانش، فضیلتی را نقل نکند، ندارم».
از این جهت خطیبان در هر شهری و بالای منابر، به لعن علی علیه السلام پرداخته و از او تبرّی می جستند و دربارۀ او و خاندانش بدگویی می کردند. سخت گیری در این زمینه در کوفه بیشتر بود، زیرا این شهر مرکز دوستان علی علیه السلام بود، از این جهت، معاویه زیاد بن ابیه را بر کوفه و بصره گماشت. او شیعیان علی را به خوبی می شناخت، زیرا در ایام خلافت علی علیه السلام در میان آنان بود. از این رو، آنان را زیر هر سنگ و کلوخی پیدا می کرد و می کشت و آنان را می ترساند، گاهی دست ها و پاهای آنان را بریده و به چشم های آنان، میل می کشید و آنان را بر شاخه های خرما به دار می آویخت. به طوری که همۀ آنان را از عراق راند و شخص معروفی از آنان باقی نماند.
1- (1) . المنتظم، ج 5، ص 263.