فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: شیعه شناسی - جلد 6 صفحه 284

اکنون باید دید قرآن و سنت پیامبر صلی الله علیه و آله و تاریخ قطعی، کدام یک از این دو نظر را تأیید می کند؟ آیا همگان عادلند و رؤیت، به سان اکسیری است که مس را به طلا تبدیل می کند یا نه؟ رؤیت و حضور، نوعی وسیله هدایت است. گاهی افراد صد درصد می پذیرند و گاهی از نظر عقیدتی پذیرفته، امّا عملاً دچار دوگانگی می گردند؟ اینک پاسخ این سؤال را از قرآن می طلبیم:

داوری قرآن دربارۀ صحابه

داوری دربارۀ صحابۀ رسول خدا صلی الله علیه و آله از دیدگاه قرآن، بستگی دارد به این که همۀ آیات مربوط به موضوع را بررسی کنیم. اکتفا ورزیدن تنها به آیاتی که آنان را می ستاید، مبنای داوریِ صحیح نیست. قاضی پرونده باید همۀ برگهای آن هارا قرائت کند، آنگاه تصمیم بگیرد. در آغاز بحث، آیاتی که در مورد ستایش یاران رسول خدا وارد شده بود، از نظر شما گذشت. اکنون ببینیم آیات دیگر چه می گویند؟

قرآن در سوره های گوناگون، یاران رسول خدا صلی الله علیه و آله را علاوه بر مؤمنان خالص و عالی مقام به گروه های یاد شده در زیر تقسیم می کند و ما برای کوتاه شدن سخن به مضمون آیات اشاره می کنیم:

1. منافقان شناخته شده (منافقون/ 1).

2. منافقان ناشناخته حتّی برای پیامبر صلی الله علیه و آله (توبه/ 101).

3. اندک باوران و دل بیماران (احزاب/ 11).

4. دهن بینان که تحت تأثیر سخنان فتنه گران هستند (توبه 45/47).