- پیش گفتار شیعه در گذرگاه تاریخ 1
- شیعه در اصطلاح 4
- شیعه در لغت 4
- خطر سه جانبه 8
- اوضاع اجتماعی زمان رحلت 8
- راه نخست 11
- راه دوم 12
- راه سوم 13
- اشاره 14
- حوادث نوظهور 17
- مشکل «عول» 17
- مسلمانان و صیانت دین از انحراف 18
- شیوه جانشینی در اندیشه مردم عصر رسالت 21
- 1. حدیث «بدء الدعوه» 25
- 2. حدیث منزلت 26
- اشاره 28
- هدف از اجتماع در آن سرزمین چه بود؟ 30
- پاسخ دو شبهه 32
- اشاره 33
- اشاره 33
- مرجعیت فکری و علمی اهل بیت علیهم السلام 33
- 1. حدیث ثقلین 33
- 2. حدیث سفینه 34
- 3. حدیث دوازده خلیفه 35
- آیۀ ولایت 38
- پاسخ یک سؤال 41
- شبهه افکنی فخر رازی 42
- پاسخ: 44
- قرائن دیگر 47
- پاسخ 49
- شبهۀ دوم 49
- اشاره 51
- 2. مخالفت در جنگ بدر 52
- 1. مقاومت در برابر داوری های پیامبر 52
- 3. مخالفت در جنگ احد 53
- 4. مخالفت با صلح حدیبیه 54
- اشاره 57
- 1. تصرف در اذان صبح 57
- 3. قطع سهم «ذوی القربی» 59
- 4. قطع سهم «المؤلفه قلوبهم» 60
- اشاره 61
- شیعه در زبان مورّخان 65
- پیشگامان تشیّع 68
- پیدایش تشیع 70
- اشاره 70
- 1. تشیع، زاییده اجتماع سقیفه! 70
- اشاره 73
- 2. تشیع وعبداللّه بن سبأ 73
- سریّ 74
- سیف بن عمر 75
- اشاره 78
- 3. ایرانی بودن تشیّع 78
- شهادت برخی از خاورشناسان بر ضد این اندیشه 81
- وراثی بودن خلافت 83
- بررسی جغرافیای انسانی ایران پس از اسلام 84
- 4. شیعه زاییدۀ جنگ جمل 87
- اشاره 87
- 5. تشیع زاییدۀ جنگ صفین 88
- اشاره 91
- تفسیر دو آیه مربوط به شوری 97
- سخن در آیه دوم 98
- کیفیت گزینش خلفا در تاریخ 103
- شیوۀ روی کار آمدن خلیفۀ سوم 108
- 1. احقاق حق امام در شرایط گوناگون 111
- اشاره 111
- اشاره 116
- 2. چرا از قدرت بهره نگرفت 116
- پذیرش خلافت پس از 25 سال محرومیت 121
- اشاره 125
- پیمان شکنان 126
- واکنش عائشه به بیعت مردم با امام علیه السلام 127
- نبرد با قاسطین (ستمگران) 131
- نبرد با مارقین (شورشیان) 133
- اشاره 138
- نامه حسین بن علی علیهما السلام به معاویه 141
- بخشنامۀ معاویه به کارگزاران 145
- بخشنامه سوم 147
- اشاره 151
- 1. نامۀ امام هشتم علیه السلام به مأمون 153
- اشاره 156
- 1. رسالۀ صدوق (306 381) 158
- 3. جمل العلم والعمل 160
- 5. العقائد الجعفریه 161
- 4. البیان عن جمل اعتقاد أهل الایمان 161
- هدف از اشاره به این رساله ها، چیست؟ 162
- اشاره 163
- 1. اختلاف در معنی شفاعت 164
- 3. بهشت و دوزخ 165
- 4. امر به معروف و نهی از منکر 165
- 2. حکم مرتکب کبیره 165
- 7. پذیرش توبه 166
- 6. شرع و عقل 166
- 10. نیاز انسان به وحی در آغاز تکلیف 167
- 9. جبر و تفویض 167
- مقایسه امامیه با اشاعره 168
- 1. صفات ذاتی خدا عین ذات اوست 168
- اشاره 168
- 3. انسان پدید آرندۀ فعل خود است 169
- 2. صفات خبریه 169
- 5. خدا برتر از رؤیت است 170
- 4. قدرت گاهی جلوتر و گاهی همراه فعل است 170
- 7. حسن و قبح، عقلی است 171
- 6. کلام خدا فعل اوست 171
- اشاره 174
- 1 گزینش رهبر، از جانب خدا پس از رحلت پیامبر 174
- واقعیت امامت در دو مکتب 175
- شرط عدالت در امام 177
- اشاره 178
- عصمت امام 178
- دلیل نخست: آیۀ تطهیر 179
- دلیل سوم: حدیث ثقلین 180
- دلیل دوم: امام علی علیه السلام محور حق 180
- دلیل چهارم: اطاعت مطلق از «اولو الأمر» 181
- دلیل پنجم: امامت از آن طاغیان نیست 182
- نتیجۀ بحث 191
- مفهوم تقیه و تقابل آن با نفاق 198
- تفاوت تقیه با نفاق 199
- هدف از تقیه 200
- اشاره 202
- آیۀ نخست 202
- دلایل تقیه در قرآن مجید 202
- آیۀ دوم 204
- آیۀ سوم 206
- آیۀ چهارم 207
- تقیۀ مسلمان از همتای خود 209
- تقیه یک امر شخصی است 213
- 1. جایی که اساس در خطر باشد 214
- اشاره 214
- تقیۀ حرام 214
- 2. جایی که مایه خونریزی گردد 216
- نتایج بررسی 216
- اشاره 218
- 1. علم پیشین خدا به حوادث 220
- 2. خلقت و آفرینش پیوسته 223
- تغییر سرنوشت با عمل در روایات 225
- اشاره 225
- 1. اثر صدقه 226
- 2. اثر استغفار 226
- 3. اثر دعا 226
- بدا در مقام اثبات 229
- اشاره 229
- 1. لوح محفوظ 229
- 2. لوح محو و اثبات 230
- 1. بدا در ذبح اسماعیل 231
- 2. سرگذشت یونس پیامبر 232
- 3. میعاد سی شبۀ حضرت موسی 234
- بدای اثباتی در روایات 236
- نکات مورد توجه 240
- اشاره 244
- دلیل رجعت از قرآن 246
- پاسخ به یک رشته پرسشها 248
- اشاره 250
- ازدواج موقت چیست؟ 250
- قرآن و عقد موقت 252
- 1. «فاء نتیجه» در «فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ...» 257
- اشاره 257
- پاسخ به یک رشته پرسشها 257
- 2. هدف از ازدواج، تشکیل خانواده است 258
- 3. عقد موقت داخل در آیه نیست 260
- 5. آیه منسوخ است! 262
- اشاره 266
- امامان معصوم 272
- تلاش هایی برای اثبات وجوب غسل 273
- اشاره 277
- نقطۀ اختلاف میان دو گروه 282
- داوری قرآن دربارۀ صحابه 284
- اشاره 288
- سرپوش نهادن بر تاریخ قطعی 288
- 1. معاویه بن ابی سفیان 289
- 2. عمروعاص 290
- 3. مروان بن حکم 291
- 4. ولید بن عقبه 291
- اشاره 293
- کتاب امام علی علیه السلام و املای رسول خدا صلی الله علیه و آله 294
- مصحف فاطمه علیها السلام 303
- فاطمه «محدَّثه» است 307
- اشاره 308
- تأویل های ناروا 316
- اشاره 321
- نبرد با ناکثین: 323
- اشاره 327
- میلاد فاطمه علیها السلام 330
- صورت جهیزیۀ دختر پیامبر 332
- مراسم عروسی 334
- چهرۀ فاطمه در قرآن 336
- اشاره 336
- 1. آیۀ تطهیر 337
- 2. آیۀ مبا هله 338
- 4. آیۀ إطعام 339
- 3. آیۀ مودت 339
- 5. آیه کوثر 340
- زهرا اسوه واُلگو 342
- شهادت زهرا علیها السلام 345
- اشاره 347
- امام مجتبی علیه السلام وجبهه های جنگ 348
- متن پیمان صلح 354
- اشاره 357
- علل و موجبات قیام امام حسین علیه السلام 359
- قیام آگاهانه 363
- اشاره 367
- 1. سخنرانی امام هنگام اخذ بیعت برای یزید 367
- 2. نامه امام به معاویه 368
- 3. سخنرانی امام در سرزمین منی 368
- اشاره 370
- الف. رسوا ساختن هیأت حاکمه 370
- نتایج قیام حسین بن علی علیه السلام 370
- ب. انقلابها و شورشها 371
- اشاره 373
- امام سجاد وخطابۀ مسجد شام 375
- دعا و نیایش 379
- اشاره 387
- امام صادق علیه السلام و دانشگاه بزرگ جعفری 393
- اشاره 401
- دو مسئلۀ مهم در زندگی امام علیه السلام 403
- شهادت امام به دست مأمون 406
- اشاره 407
- اشاره 414
- ویژگی های این دوره از خلافت 416
- اشاره 427
- حضرت مهدی (عج) و حکومت واحد جهانی 429
- صلح و صفا به جای خونریزی 430
- قرآن وآینده جامعه ها 432
- الف. وارثان زمین صالحانند 432
- اشاره 432
- ب. استقرار آیین خدا وگسترش امنیت در جهان 434
- ه. در مبارزۀ حق وباطل، حق پیروز است 437
- و. کمک های غیبی در سرانجام جامعه ها 438
- 2. تکامل صنایع 440
- 1. تکامل عقول وخردها 440
- 3. جهانیان درپوشش اسلام درمی آیند 441
- 5. ترمیم خرابی ها 442
- 4. تکامل اخلاقی 442
- سابقه وتاریخچۀ بحث 444
- اشاره 444
- تشریح سئوال 445
- 2. پاسداری آیین خدا 447
- 5. ترسیم هدف آفرینش 453
- اشاره 456
- حجت های مخفی وپنهان خدا در قرآن ونهج البلاغه 456
- 1. معلم موسی به نام «خضر» معرفی شده است 457
- 2. حضرت موسی چهل روزاز دیدگان پنهان وغایب بود 462
- 3. یونس زندانی 463
- 4. میان نبوت ووقت تبلیغ حضرت مسیح، فاصلۀ زمانی وجود داشت 464
- اشاره 465
- شیعه و ادبیات عرب 468
- اشاره 468
- 3. ابوجعفر محمد بن الحسن بن ابی ساره 471
- 2. عطاء بن أبی الأسود 471
- 6. ابن السکّیت 472
- 5. ابوعثمان مازنی 472
- 7. ابن حمدون 473
- 11. محمد بن سلمه یشکری 474
- 10. ابراهیم بن ابی البلاد 474
- 9. قتیبۀ نحوی 474
- 13. ابوالقاسم تنوخی 475
- شیعه و علم صرف 476
- اشاره 477
- 1. خلیل بن احمد فراهیدی 477
- 2. ابان بن تغلب 478
- 5. صاحب بن عبّاد 479
- 4. ابوبکر محمد بن حسن بن درید ازدی 479
- 1. خلیل بن احمد فراهیدی 480
- اشاره 480
- شیعه و علم عروض 480
- 2. صاحب بن عباد 480
- اشاره 482
- 1. قیس بن سعد بن عباده 483
- 2. کمیت بن زید (60-126 ه) 483
- 4. دعبل خزاعی (م 246) 484
- 3. سید حمیری (م 173) 484
- ب. شریف رضی (357 406) 485
- الف. ابن حجاج بغدادی (م 321) 485
- 5. ابو فراس حمدانی (320-357 ه) 485
- د. مهیار دیلمی (م 448) 486
- الف. غریب القرآن 487
- اشاره 487
- ب. مَجازات قرآن 489
- اشاره 490
- تفسیر موضوعی 491
- اشاره 494
- کوشش پیوستۀ شیعه برای نگارش حدیث 496
- طبقه نخست 497
- طبقه دوم 498
- طبقۀ سوم 499
- اشاره 501
- شیعه و فقه اسلامی 501
- فقیهان شیعه در قرن چهارم 503
- فقیهان شیعه در قرن پنجم 504
- شیعه و سیره و تاریخ نگاری 510
- اشاره 510
- 2. عبیداللّه بن ابی رافع 511
- 5. ابومخنف لوط بن یحیی ازدی 512
- 6. نصر بن مزاحم منقری 512
- 4. ابان بن عثمان کوفی 512
- شیعه و علم رجال 513
- شیعه و علوم عقلی 516
- 1. زراره بن أعین 519
- 2. محمد بن علی بن نعمان معروف به مؤمن الطاق 519
- 3. هشام بن حکم 520
- 5. عیسی بن روضه 522
- 4. قیس الماصر 522
- 7. علی بن حسن بن محمد طائی معروف به طاطری 523
- 6. ابومالک ضحاک حضرمی 523
- 9. حدید بن حکیم مکنی به أبی علی ازدی مدائنی 524
- 10. فضال بن حسن بن فضال 524
- اشاره 525
- 1. فضل بن شاذان 525
- متکلمان شیعه در قرن سوم 525
- 3. داود بن اسد بن أعفر 526
- 2. حکم بن هشام بن حکم 526
- 6. اسماعیل بن محمد بن اسماعیل بن هلال مخزومی 527
- 5. ثبیت بن محمد 527
- 9. شکّال 528
- 8. ابراهیم بن سلیمان بن ابی داحه المزنی 528
- 7. محمد بن هارون 528
- 11. عبدالرحمن بن احمد بن جبرویه 529
- 10. حسین بن اشکیب 529
- 12. علی بن منصور 530
- 13. علی بن اسماعیل بن شعیب بن میثم 530
- 3. حسین بن علی بن بابویه 531
- 1. حسن بن علی بن ابی عقیل 531
- 2. اسماعیل بن ابی سهل بن نوبخت 531
- اشاره 531
- 5. ابومحمد یحیی العلوی 532
- 4. محمد بن بشر الحمدونی 532
- 7. ابوالحسن ناشی (271 365) 533
- 9. شیخ مفید 534
- 1. فارابی (260-339 ه) 538
- 2. ابوعلی سینا (370 428 ه) 539
- 3. نصیرالدین طوسی (597-672 ه) 540
- 4. کمال الدین میثم بحرانی (636-699) 540
- 8. بهاءالدین عاملی (953-1030) 541
- 7. فاضل مقداد (م 808) 541
- 9. سید محمد باقر معروف به داماد 541
- 6. قطب الدین رازی (م 766) 541
- شیعه و علوم طبیعی و ریاضی 543
- اشاره 546
- 1. یعقوبی مؤلف کتاب «البلدان» متوفای حوالی 292 ه 546
- 2. ابوالحسن مسعودی مؤلف مروج الذهب 547
- اشاره 548
- شکاف در صفوف بیعت کنندگان 551
- شیعه در عراق 552
- مذهب فقهی زید بن علی در یمن 556
- شیعه در سوریه و لبنان 557
- 2. زین الدین بن علی جبعی (966-911) معروف به شهید ثانی 558
- علمای بزرگ برخاسته از جبل عامل 558
- 1. محمد بن مکی (786-734) معروف به شهید اوّل 558
- شیعه در مصر 560
- تشیع در ایران 562
- گرایش ایرانیان به اسلام 562
- دو تحلیل بی پایه در گرایش ایرانیان به تشیع 567
- حکومتهای شیعه 569
- مدینۀ منوره 570
- اشاره 570
- دانشگاههای شیعه 570
- کوفه و دانشگاه بزرگ آن 571
- دانشگاه قم و ری 572
- دانشگاه بغداد 574
- دانشگاه نجف اشرف 575
- دانشگاه حلّه 576
- علّامۀ حلّی 577
- جامع أزهر 578
- مراکز علمی شیعه در شام 579
- مراکز علمی دیگر شیعه 580
- آمار شیعه 581
- بخش پایانی تذکراتی «روش شناسانه» به نویسندگان در زمینۀ تاریخ و عقاید شیعه 587
- اشاره 594
«سیوطی» در تاریخ خود می نویسد: حسن بن علی علیهما السلام دارای امتیازات اخلاقی و فضایل انسانی فراوانی بود؛ او شخصی بزرگوار، باوقار، بردبار، متین، سخیّ و بخشنده و مورد علاقه مردم بود(1).
در سخاوت وبخشندگی او همین کافی است که در طول عمر مبارک خود، دوبار تمام اموال ودارایی خویش را در راه خدا انفاق وسه بار دارایی خود را به دو نیم تقسیم فرمود، نیمی از آن را در راه خدا بذل کرد ونیمی را برای خود نگاه داشت(2).
امام مجتبی علیه السلام وجبهه های جنگ
امام مجتبی علیه السلام فرد شجاع و با شهامتی بود و ترس و بیم در وجود او راه نداشت. او در جنگ جمل از طرف امیرمؤمنان علیه السلام مأمور شد به کوفه برود ومردم را جهت شرکت در این جهاد مقدس دعوت کند. وقتی او وارد شهر شد، استاندار کوفه که با علی علیه السلام روابط خوبی نداشت، از دستور امام حسن علیه السلام سرپیچی کرد، لیکن با وجود کارشکنی های استاندار، آن حضرت توانست نه هزار نفر از مردم کوفه را به میدان جنگ اعزام کند(3).
امام حسن علیه السلام در این جنگ کنار پدر، در خط مقدم جبهۀ جنگید، وحتی از یاران دلاور وشجاع علی علیه السلام سبقت می گرفت وبر قلب سپاه دشمن حملات سختی می کرد.
1- (1) . تاریخ الخلفاء ص 172.
2- (2) . تاریخ یعقوبی ج 2 ص 215.
3- (3) . الأخبارالطوال دینوری ص 145.