فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: شیعه شناسی - جلد 6 صفحه 359

اینک ما دربارۀ هر سه موضوع به صورت فشرده سخن می گوییم وبحث درباره موضوع سوم را به کتاب هایی که در زمینۀ نهضت حسین بن علی علیه السلام و نتایج درخشان آن نگاشته شده است، ارجاع می دهیم.

علل و موجبات قیام امام حسین علیه السلام

الف: روشن ترین علّت بر قیام و انقلاب حسین بن علی علیه السلام انحرافاتی بود که در دستگاه حکومت اسلامی آن روزگار پدید آمده بود واین انحرافات با تسلّط حزب اموی بر مردم، کاملاً نمایان بود. حزب اموی که در رأس آن ابوسفیان قرار داشت، پس از سالیانی نبرد با پیامبر، هنگام فتح مکّه به ظاهر اسلام آورد اماکفر ونفاق خود را در دل محفوظ داشت. حتی در دوران خلافت عثمان، معاویه در یک جلسۀ خصوصی که همۀ سران آن را خاندان بنی امیه تشکیل می دادند جرأت پیدا کرد وگفت: «اکنون که فرمانروایی از آن بنی امیه است گوی خلافت را بربایید وبه یک دیگر پاس دهید وکوشش کنید که از دودمان بنی امیه بیرون نرود ودر اعقاب وفرزندان شما برای ابد محفوظ بماند، من سوگند یاد می کنم که نه بهشتی درکار است ونه دوزخی»(1).

حزب اموی، روزگاری به صورت علنی بر ضد اسلام فعالیّت می کرد، پس از فتح مکّه، این حزب مخفی شد وفعالیت خود را به صورت زیرزمینی ادامه داد ودر قیافۀ به ظاهر اسلامی، برای ریشه کن کردن دین کارهایی صورت می داد.

حکومت پنج سالۀ امیر مؤمنان علیه السلام هر چند بسیاری از ریشه های اموی را قطع کرد ولی به دلیل کوتاه بودن دوران حکومت آن راد مرد الهی، عمال حکومت اموی