فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: شیعه شناسی - جلد 6 صفحه 456

«بِیُمْنِهِ رُزِقَ اْلوَری وَبِوُجُودِهِ ثَبَتَتِ اْلأرْضُ وَالسَّماء».

از برکت وجود او (یعنی حجت ونمایندۀ الهی) مردم روزی می برند وبه خاطر هستی او آسمان و زمین برپاست. یک موضوع (اغراق آمیز) و (دور از منطق) ویا (شرک آلوده) نمی باشد.

همچنین عبارتی که به عنوان یک حدیث قدسی خطاب به پیامبر از طرف خداوند در کتب مشهور نقل شده: «لَولاکْ لَما خَلَفْتُ اْلأفْلاکْ» (اگر تو نبودی آسمان ها را نمی آفریدیم) بیان یک واقعیت است نه مبالغه گویی، منتها او شاهکار هدف آفرینش است و صالحان دیگر هر کدام بخشی از این هدف بزرگ را تشکیل می دهند، از مجموع آنچه در این فصل تحت چهار عنوان گفته شد چنین نتیجه می گیریم.

آنها که دور نشسته اند و وجود امام را در عصر غیبت، یک وجود شخصی وبدون بازده اجتماعی دانسته اند وبه عقیدۀ شیعه در این زمینه تاخت وتاز کرده اند - که وجود چنین امامی چه نفعی در مقام رهبری وامامت خلق می تواند داشته باشد -، آنچنان که آنها گفته اند نیست، و آثار وجودی او در این حال نیز فراوان است.

***

حجت های مخفی وپنهان خدا در قرآن ونهج البلاغه

اشاره

امیر مؤمنان علیه السلام درنهج البلاغه برای خدا دو نوع حجت معرفی می کند: یکی حاضر وآشکار ودیگری غایب و ناپیدا، آنجا که می فرماید:

«اللّهُمَّ، لاتَخْلُو اْلأرْضَ مِنْ قائِمِ للّهِ بِحجهٍ إمّا ظاهراً مشهوراً أو