فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: شیعه شناسی - جلد 6 صفحه 476

الأئمه از شخصیت های بارز شیعی در این علم بودند. باز تکرار می کنیم ما هرگز سهم دیگران را در توسعۀ این علم نادیده نمی گیریم، بلکه هدف بیان این گروه از مسلمین است که زحمات آنان برای برخی پنهان و ناشناخته مانده است.

شیعه و علم صرف

تا قبل از زمان ابوعثمان مازنی (م 248) علم صرف، بخشی از علم نحو به شمار می رفت.

نخستین کسی که آن را از نحو جدا کرد، و کتاب مستقلی دربارۀ آن نوشت، ابوعثمان مازنی است(1) و ابوالفتح عثمان بن جنی (م 392) شرحی بر آن نوشت ولی این علم چندان با استقبال گرمی روبرو نشد تا این که نجم الأئمه یعنی محمد بن حسن رضی استرآبادی غروی، شافیۀ ابن حاجب در علم صرف را به صورت گسترده شرح کرد، همچنان که کافیۀ او را در نحو به همین شیوه شرح نمود.

مؤلف کشف الظنون دربارۀ کافیۀ ابن حاجب می گوید: شروح زیادی بر این کتاب نوشته شده است. بزرگترین آن، شرح رضی است. سیوطی می گوید مانند آن، نوشته نشده است و در غالب کتب نحو مانند آن از نظر جمع اقوال و تحقیق مطالب نگارش نیافته است. از این جهت، بااستقبال مردم روبرو شده ومردم بر آن، اعتماد کرده اند و او خود دارای نظریات خاصّی است که با دیگران تفاوت دارد. وی از نگارش آن در سال 683 در سرزمین نجف اشرف فارغ شده است.